Wat is ACT therapie en wanneer kan het helpen?
Acceptance and Commitment Therapy, of ACT, is een vorm van therapie die je helpt om te gaan met psychische klachten zoals angst of verdriet. Het doel is niet om moeilijke gedachten en gevoelens te bestrijden, maar om ze te accepteren en je tegelijkertijd te richten op wat voor jou belangrijk is in het leven. Dit vergroot je psychologische flexibiliteit en helpt je een waardevol leven te leiden. Op deze pagina leggen we uit wat ACT precies inhoudt, voor wie deze therapie geschikt is en wat de kernprincipes zijn.
Aangesloten experts
Serge Speleman
Waar je thuiskomt bij jezelf
Merline Firma
Creëer je eigen geluk dat verdient iedereen
Marleen Smeulders
Rouw en geluk zijn geen tegenpolen. Ze leren je samen hoe diep je kunt leven.
Maggie Bax
Ik neem het proces niet van je over, maar creëer ruimte waarin jij kunt vertragen, voelen en je eigen kracht herinnert.
Audrey Bruekers
Inzicht geeft bewustzijn, bewustzijn geeft invloed
Marieke Zuidema
Achter gedrag en pijn zit altijd een verhaal dat gehoord wil worden
Alanko Manhave
Jouw weg naar balans met Ayurveda
Ria Schipper
Kleine stappen bij de ouder brengen grote veranderingen voor het kind.
Deirdre van der Mijn
Licht leven en speels liefhebben
Joey van den Beuken
Verandering begint niet met harder werken, maar met een helder plan en de moed om het uit te voeren.”
Miriam Spaas
Iedereen verdient een moment van pure ontspanning want zorgen voor een ander begint met zorgen voor jezelf!
Marjolein Aarts
Balans begint bij luisteren naar jezelf
Esther Delahaije
Maak van jouw persoonlijke merk een meesterwerk
Petra Koelewijn
Ik begeleid mensen die meer plezier en zelfvertrouwen in hun leven willen ervaren, maar die nog worstelen met belemmeringen die ze graag willen oplossen.
Monique Cats
Jezelf kunnen zijn is je grootste goud
Gerda Warris
Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan. (Niet dat ik het moet "proberen", maar dat kinderen zich open stellen en zoveel meer kunnen)
Marjolein Spalink
mijn missie: Er voor je zijn door een andere kijk op herstel
Holly Soerel
Alles wat je zoekt, zit al in jou.
Angela
Een luisterend oor, op jouw moment. Je staat er niet alleen voor.
Carola Warnders
Alles is energie, doe wat goed voelt.
Monique Jonker
Luister naar het fluisteren van je lichaam dan hoeft het niet te schreeuwen
Wim Rien- Dijkstra
Iedereen verdient het om gezien en gehoord te worden
Hans De Bruijn
Fysiotherapie en De Bruijn Pain Release Methode
Evelien Hoekstra
Een bevalling en de periode erna kunnen ontzettend ingrijpend zijn. Ik weet er alles van.
Manuela Remf
Groeien begint bij vertrouwen
Herma Villerius
Love Flow in your Live
Joyce Bijlholt
Henry Ford: 'Of je nu denkt dat je het kan of denkt dat je het niet kan, je hebt gelijk'
Frank van Veen
Je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden.
Dominique van West
We zijn allemaal verbonden met een liefdevol energetisch veld
Barbara Torres
Ben je er klaar voor om je relatie of gezin een frisse start te geven? Laten we samen de eerste stap zetten.
Carolina Konijn
Balans ontstaat in kleine stappen, elke beweging brengt je dichter bij rust, helderheid en jezelf.
Ahilya Elbers
De belangrijkste reis die je ooit zult maken, is die naar je innerlijke zelf.
Sylvia Krikke Boone
Let’s figure out life together
Lucia Engel
'Creatieve expressie maakt emoties zacht: voelen vergroot je kracht'
Nancy van den Heuvel
"Soms is stilstaan de snelste weg vooruit".
Vandana Koppert
Sta open voor het onbekende, jouw nieuwsgierigheid is het grootste middel tegen angst
Maria Talitha Koffeman
Dingen kunnen alleen maar beter worden
Ingrid van der Heijden
Rust Reflectie Realiteit
Marissa Relou
Wees jezelf, er zijn al zo veel anderen.
Charlotte Hoogendijk
Je hoeft niet nóg sterker te worden, je mag leren ontvangen
Maryem Mansouri
Wij bezitten allemaal de kracht, soms heb je een duwtje nodig om je kracht te herontdekken.
Eliesa Geilvoet
No mud, no lotus
Martin Frederick (English only)
Focus. Freedom. Flow. Fulfilment - the foundations of a balanced mind.
Willem J. van Heerde
Rust in je hoofd begint wanneer je oude patronen durft los te laten.
Johanna Pekel
Alles wat je aandacht geeft groeit
Jeanette Semplonius
“Veilig in jezelf. Vrij in het leven, de liefde en je relaties.”
Femke Dirkx
Vrijuit & voluit leven en werken.
Marjolein van der Burgt
Wat je verleden ook mag zijn, je toekomst maak je nu
Afra Margeridon
Niemand leert je de taal van je hart verstaan.
Ingrid Molkenboer
Via creatieve en mindful oefeningen vind je de weg terug naar jezelf.
Edwin de Wekker
“Je bent niet de storm, maar de steen in het midden. Vanuit die plek kun je alles voelen, zonder jezelf te verliezen.”
Lianne Bekker
Do what you love and love what you do
Catry Rusting
Paarden zijn de spiegel van wat er in jou leeft
Geerd & Frank
Volledig jezelf zijn. Altijd en overal
Karin Roest
Alles is mogelijk als jij jou denk en gedragspatronen doorbreekt.
Naledi Oehlers
Ik geloof dat een ieder het verdient om zich vrij en gelukkig te voelen. In verbinding met zichzelf, emoties en innerlijke kracht.
Alexandra Sitch
Silence the mind and the soul will speak
Markus van de Leur
Als is de situatie hopeloos, het is niet ernstig
Anne Keijzer
Begrijp je dier op zielsniveau
Desiree Swalef
Wanneer je verbindt met je voorouders, dan maak je verbinding met jezelf.
Pascal Weidema
Inzicht is de eerste stap naar herstel – ik begeleid je naar rust, veerkracht en een leven dat klopt.
Peggy van Stralen
Het is jouw tijd om te Stralen
Arjenne van Gastel
Wat je belichaamt, hoef je niet meer te bewijzen.
Anky Willink
Met LEF naar lichtheid!
Marijke van der Galiën
Leven i.p.v. Overleven
Miranda van den Broek
Zelfheling begint wanneer je bereid bent te luisteren naar wat je lichaam écht wil vertellen.
Nicole Haanen
Als je lastige gevoelens leert omarmen, hou je energie over voor wat écht belangrijk is
Natasja Leatemia
In jouw vraag ligt de oplossing.
Matthea Damsteeg
Rust is niet de afwezigheid van chaos, maar de kracht om er middenin te leven.
Simone Castro
Amor Fati "Liefde voor het levenslot"
Daniëlle van Haastrecht
Learn Who You Are. Unlearn Who They Told You To Be
Suzanne van de Sande
Gevoeligheid is je kracht!
Bianca Nistro
“Echte verandering begint bij het durven stilstaan.”
Rosanne Veldwijk
Voor het creëren van vrijheid is bewustheid nodig en voor bewustheid ruimte.
Marije Keizer
Ontdek de impact van adem!
Nina Lubbers
Herstel vanuit je kern - fysiek, emotioneel, mentaal en energetisch
Dr Gil Suzin
Investeer in uw Cognitieve Gezondheid NU, bedank mij LATER
Garance Wijshoff
Samen werken aan groei: in verbinding met aandacht voor wat echt belangrijk is.
Anouska Franken
Liefde zit in iedereen
Alie Stok
Omdat je lichaam alles onthoud, tijd om op te ruimen.
Gabrielle Rosebel
Hoe mooi is het om weer in je hart te kunnen kijken?
Radhika Periyasamy
To infinity and beyond
Marije te Velde
Het is tijd om te groeien, te voelen en te stralen.
Paula Sangers
Zonder ontspanning, geen inspanning.
Karina van Dijk-Zoubova
Leef je beste leven!
Tara Gottschalk-Fogiel
De antwoorden liggen niet buiten jezelf, maar in jezelf
Anne Olree
Wie naar buiten kijkt, droomt; wie naar binnen kijkt, wordt wakker.
Linda Komans – van den Boom
Nu is het tijd voor jou!
Jacq van de Hoef
“Van chaos naar helderheid, van onrust naar kracht.”
Laura Lacet
Keer weer naar binnen en wordt de persoon die je werkelijk bent
Esther van der Weerd
Samen brengen we structuur in wat nu overweldigt
Kees-Jan Pieper
Van Vulling naar Voeding
Adinda Westra
Minder moeten, meer ruimte.
Lucienne
Je moet 't misschien wel zelf doen, maar je hoeft het niet alleen te doen.
Hellen Bakema
Bewust worden van wat je echt beweegt, is de basis voor verandering.
Wouter
Werkelijke verandering vindt van binnen uit plaats.
Winny van Erp
Als het (innerlijk) kind overspoeld raakt, verlangt het naar de veiligheid van kalme wateren.
Manja van Ham
Het onderbewuste heeft het antwoord en de oplossing
Janneke
"Het mooiste wat je kunt worden is jezelf"
Irina Dragan
Do not fear chaos, for it will bring change and create a new order in your life.
Marjolein Oerlemans
Gezondheid begint bij balans – van binnenuit, op jouw tempo
Victor Elzo Kraemer
Hypnose is geen controle verliezen, maar juist de regie terugnemen over wie je werkelijk bent.
Sandra
Voor wie leven wil op de plek waar het vast zit.
Olga Brakkee
Sterk (in) jezelf, verander van binnenuit.
Nicky Leidelmeijer
De regie terug over jouw gezondheid - samen onderzoeken we hoe we samen met je lichaam weer in balans krijgen!
Miluska de Ruiter
Een warme en zachte plek waar je mag landen, voelen en helen – met ruimte voor alles wat je meedraagt.
Marga Hogenhuis
One man can make a difference, we are all one.
Arja Cirkel
Omdat ademen leven is – en elk lichaam zijn eigen ritme verdient.
Danny Scholten
Het leven werkt met je mee zodra jij met het leven werkt
Kirsten van Wijk
Van Chaos in je hoofd naar Rust in je lijf
Els
Dichter bij jezelf en dichter bij God
Simone van Hulst
Wie en wat ben je nog meer?
Mirjam Verschoor
Laat je gedachten helen en pijn verzachten, zodat je van binnenuit je vrij en gesteund kunt gaan voelen.
Wim Weerdenburg
Goed zorgen voor jezelf en goed zorgen voor anderen in je dagelijks leven en op je werk, dat is wat mij betreft de kunst!
Thelma Toppenberg
Leef je mooiste leven!
Claire Vulto
Ik pak de oorzaak aan van de klacht en ga niet voor symptoombestrijding!
Marielle Aardoom
Het moment dat jij besluit het roer in eigen handen te nemen, begint jouw echte heling. En ik leer je hoe.
Ambi Oosterhout
Echte verandering begint bij jezelf
Kathleen Egan
The KEY is practice. Practice listening to your body. Practice listening to your breath. Practice making choices. Practice using your voice. Practice following the path to what you find useful.
Sanne Jaspers
Healing doesn't mean the damage never existed. It means the damage no longer controls your life.
Tamar
Ik help jouw veel denkende en veel voelende tiener graag om weer te gaan stralen!
Annemarie Snoeck
Weer bij jezelf 'thuiskomen' - zodat het weer gaat stromen.
Linda Johanna van Lier
And like the waves, I will fall, I will rise.
Femke
Coaching met mij is tijd voor jou!
Titia Bakker
Be kind to yourself
Aurelie Ishigami
Walk as if you are kissing the Earth with your feet - by Thich Nhat Hanh
Irma Noteboom
Voor de efficiënte ontdekker: doelgericht leren met focus.
Hans Smith
Laten we met elkaar de wereld een NOG leukere plek maken!
Josien
In elke uitdaging ligt de kans om los te laten wat je niet meer dient.
Hans van Driel
Laat je lichaam spreken
Wietske Zwagerman
Samen vinden we de rust die je nodig hebt om te groeien.
Daphne Geerts
Kortste weg naar geluk is aandacht voor jezelf
Kim
Ik behandel niet alleen de klacht, maar ook de onderliggende oorzaak, waardoor je sneller geholpen bent!
Martijn Hollander
Bewust worden van wie je bent, herinneren wie je was en op weg naar wie je wil zijn
Bianca Rutten
Ontdek wie je bent voorbij verdriet en onzekerheid
Arnold
De innerlijke Wereld als Bron van Leven
Anna van den Berg
"Krijg grip op je eetgedrag en zit weer lekkerder in je vel"
Eline Wessels
'Until you make the unconsious consious, it will direct your life and you will call it fate' - Carl Jung
Adike Viellevoye
Als je komt wil ik er zijn
Yvette Ruiter
Verder kijken dan alleen je klachten, ik kijk naar je als mens. Wat houdt je bezig en waar loop je tegenaan.
Stefan
Je kunt meer dan je denkt.
Christel
Een veilige haven wanneer het stormt in je hoofd
Olga van Zijtveld
Mensen komen vaak in therapie om te veranderen maar ik help je graag meer jezelf te worden
Jorris Klaassen
Alle delen welkom!
Rosalie
Door ballast te verwijderen met meer plezier door het leven gaan.
Kitty Ligthart-Nieuwpoort
Iedereen verdient het om het leven te durven leven
Jeremie de Groot
Bouwen aan een dankbaar, vrij en gelukkig leven.
Riemy Mulder
Mensen zijn veerkrachtig en groeien en bloeien van oprechte aandacht , erkenning, warmte en betrokkenheid.
Petra Bernardt
Jouw helpen, jezelf te helpen, dat is waar ik voor sta.
Jeanet van Ramshorst
Iets ervaren brengt meer dan cognitieve beschouwingen
Natascha Efstathiou
Je verdient het om weer voluit te leven, laten we samen de weg terugvinden naar jouw geluk.
Martin
Minder Stress Meer Leven
Paul Vossen
Ervaar de kracht van aandacht!
Landra de Bruiijn
Jezelf accepteren met alles wat bij jou hoort.
Trinette Ermans
Kom je er alleen niet uit? Het is sterk om om hulp te vragen!
Irene
In de natuur is niets overbodig; alles heeft zijn plek. Jij ook!
Manon Tuininga-Claassen
Hulpzoeken bij moeilijke momenten in je leven waar je zelf niet uit komt, maakt je krachtiger!
Marijke Warren
GEWELDIG IN JE VEL!! Pak je probleem of ongewenst gedrag aan voor een gezond en gelukkig leven!
Annemiek
Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg.
Jet Menkveld
Graag loop ik een stukje mee op jouw pad
Merel van der Velden
Hormonen zijn alles, ze regelen miljarden processen tussen cellen en balans is cruciaal.
Yvon van der Meer
Jouw energie in Balans!
Marieke Harmsen
Jezelf ontvangen in volle compassie
Linda
Het leven is een illusie en slechts bedoeld om jou op je pad te zetten
Brenda van den Berg
Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd!
Paul ter Weijde
Ken jezelf
Mireille Steenkamer
Geluk is luisteren naar je innerlijke stem
Lucian van Ingen
Krijg grip op jouw gezondheid en bereik optimale vitaliteit.
Anne de Bruin
De eerste stap is erkennen dat je hulp kunt gebruiken. Die heb je al gezet; bij de rest ga ik je helpen.
Dirk Jan Versluis
Klachten maken een mens eerlijk (Dethlefsen)
Jeroen Franken
Teken voor een nieuw leven
Taco Haakmeester
Wat jij zoekt, zoekt jou.
Claudia Polet
Je kunt het leven achterwaarts begrijpen, maar moet het voorwaarts leven
Guido Bakker
Ontdek de kracht van holistische fysiotherapie; de therapeut die verder kijkt!
Shanna Duits
It's not only children who grow. parents do too. As much as we watch to see what our children do with their lives, they are watching us to see what we do with ours. I can't tell my children to reach for the sun. All I can do is reach for it, MYSELF.
Julia van Egmond
De mirror to the beautiful is beautiful - Said Nursi
Arno Nistal ten Veen
Adem je Vrij en Heel jezelf!
Nils Elzenga
Feeling it is healing it
Evelina Zinger
Alles gaat om echt voelen
Laura Parisi
Maak jezelf prioriteit!
Jeanette van den Heuvel
Jouw eigen natuur
Imke Wessels
Weer optimaal functioneren met jouw Purpose in Mind
Annette Uiterdijk
Liefde vol leven, naar jezelf en naar de ander, Leven vanuit je hart geeft een innerlijk welZIJN
Marloes
Verander de manier waarop je naar de dingen kijkt en de dingen waar je naar kijkt veranderen.
Linda Kersseboom
Jezelf begrijpen is de sleutel tot geluk.
Nathalie van der Stelt
Het is mijn missie om mensen een gezonde, sterke start te geven, zowel fysiek als mentaal.
Emmy Sarton
De mooiste reis die je kunt maken, is die naar jezelf
Judith van Roekel
One does not become enlightened by imagining figures of light, but by making the darkness conscious.
Dan Colgan
Body-mind therapist Amsterdam
Katja Bolt
De muren die we om ons heen bouwen om verdriet buiten te houden, houden ook de blijdschap buiten.
Claudette Beltman
Uit je Hoofd, In je Lijf, Naar je Hart. 🙏
Armanda Versluijs
Het is mijn missie om jouw levenskracht en vitaliteit te activeren.
Hannie
Blij met je burn-out? Uiteindelijk kom je er sterker uit dan ooit!
Claudie van Ginneken
Je moet het zelf doen, maar je hoeft het niet alleen te doen. Ik help je graag!
Merel
Spanning is wie je denkt dat je zou moeten zijn. Ontspanning is wie je bent.
Ellen Hemmer
Energy 2 Essence
Nynke
Weer in contact komen met je lichaam
Hanan el Emrani
"uit je pijnlijkste dieptepunten groeien uiteindelijk je grootste krachten" -Drew Barrymore
Ingrid Schudde
Soms moet je veranderen om jezelf te blijven
Lenneke
B Healthy - B Strong - B Yourself
Andre van der Veer
Leven doe je vanuit je hart
Ans Goedemans
Iedereen heeft de KANS om te starten met een gezondere leefwijze. Echt iedereen!
Erna de Landmeter
Het is nooit te laat voor een gelukkige jeugd!
Wouter
Leven vanuit je eigen kracht dat is leven
Remi Terhorst
Je kunt in 3 sessies van angst en paniekaanvallen af
Reinier Janssen
De geest is als een parachute, hij werkt het beste wanneer hij open is
Peter van Lier
Wat is een man die de wereld niet verbetert
Marjolein Martinaud
Ik help je uit de hypnose van verdriet en angst
Jeroen
Breintraining is de snelste en leukste manier om voorgoed van mentale problemen af te komen – zonder pijn, zonder praten, en zonder pillen.
Louisa van der Zwet
Van Overleven naar leven
Judith
Genezen is natuurlijk
Daisy Evers
Je ademt zoals je leeft
Marlene Monster-Linkers
Logica brengt je van A naar B. Verbeelding brengt je overal!
Anneloes
Van overleven naar (jouw) leven!
Wat is ACT-therapie precies?
Acceptance and Commitment Therapy (ACT) is een psychotherapie die mensen helpt negatieve gedachten en gevoelens te accepteren in plaats van ze te vermijden. Het richt zich op het vergroten van psychologische flexibiliteit door aandacht te geven aan acties die overeenkomen met persoonlijke waarden, waardoor men constructiever omgaat met uitdagingen.
ACT-therapie is gebaseerd op het idee dat menselijk lijden, zoals angst en pijn, een normaal onderdeel van het leven is. Pogingen om deze innerlijke ervaringen te controleren of te vermijden, leiden vaak juist tot meer problemen. Dit wordt ‘experiëntiële vermijding’ genoemd. Je besteedt veel energie aan een innerlijke strijd die je niet kunt winnen, waardoor er weinig ruimte overblijft voor de dingen die je leven de moeite waard maken. ACT stelt een andere weg voor: accepteer wat je niet kunt veranderen en verbind je aan acties die je leven verrijken. De therapie combineert technieken uit mindfulness met gedragsverandering. Je leert om met een open en nieuwsgierige houding naar je eigen gedachten en gevoelens te kijken, zonder erdoor meegesleept te worden. Vervolgens onderzoek je wat voor jou echt belangrijk is (je waarden) en leer je concrete stappen te zetten om je leven meer in lijn met die waarden te brengen. Het doel is dus niet om je beter te voelen, maar om beter te leren voelen en tegelijkertijd een zinvol leven op te bouwen.
Wat zijn de zes principes van ACT?

ACT is gebaseerd op zes kernprocessen: acceptatie, defusie, contact met het hier en nu, zelf als context, waarden en toegewijde actie. Samen bevorderen deze processen psychologische flexibiliteit door je open te stellen voor innerlijke ervaringen en je te richten op een waardevol leven. Deze principes, bekend als de ‘hexaflex’, versterken elkaar en vormen de basis van ACT.
De zes principes van ACT vormen een samenhangend geheel. Acceptatie is het actief uitnodigen van pijnlijke gevoelens en gedachten, in plaats van ertegen te vechten. Defusie leert je om afstand te nemen van je gedachten, zodat je ze kunt zien als wat ze zijn – slechts woorden en beelden – in plaats van als de absolute waarheid. Contact met het hier en nu (mindfulness) helpt je om je aandacht flexibel te richten op het huidige moment, met een open en nieuwsgierige houding. Zelf als context verwijst naar het deel van jou dat observeert, het ‘denkende zelf’ versus het ‘observerende zelf’. Dit perspectief helpt je te beseffen dat jij meer bent dan je gedachten, gevoelens of rollen. Waarden zijn de door jou gekozen levensrichtingen die aangeven wat voor jou belangrijk en zinvol is. Ze fungeren als een kompas voor je gedrag. Tot slot is toegewijde actie het proces van het stellen van doelen die in lijn zijn met je waarden en het ondernemen van concrete, effectieve stappen om die doelen te bereiken, zelfs als je daarbij obstakels of ongemak tegenkomt.
Hoe werkt ACT-therapie in de praktijk?

ACT-therapie werkt door een combinatie van gesprekstherapie, mindfulness en gedragsoefeningen. Een therapeut helpt je om gedachten en emoties zonder oordeel te observeren en accepteren, in plaats van ze te bestrijden. Tegelijkertijd verken je je persoonlijke waarden en leer je concrete stappen te zetten die daarmee in lijn zijn, met als doel psychologische flexibiliteit en een zinvoller leven.
Een ACT-sessie is vaak actief en ervaringsgericht. In plaats van alleen te praten over problemen, ga je actief aan de slag met oefeningen. Een therapeut kan bijvoorbeeld gebruikmaken van metaforen om complexe psychologische processen begrijpelijk te maken. Denk aan de metafoor van de ‘passagiers in de bus’, waarbij je leert dat jij de chauffeur bent en je lastige gedachten en gevoelens de passagiers zijn die je niet uit de bus hoeft te zetten om toch je route te kunnen vervolgen. Mindfulness-oefeningen worden ingezet om je te trainen in het bewust aanwezig zijn in het hier en nu. Dit helpt je om afstand te nemen van je automatische reacties. Je zult ook worden aangemoedigd om je persoonlijke waarden te verkennen op verschillende levensgebieden, zoals relaties, werk en persoonlijke groei. Van daaruit formuleer je concrete, haalbare doelen. Deze combinatie van acceptatie van innerlijk ongemak en het nemen van waardengerichte actie is de kern van de therapie. Het is een proces van doen en ervaren, niet alleen van begrijpen.
Voor welke klachten kan ACT-therapie helpen?
ACT therapie is effectief bij uiteenlopende psychische en lichamelijke klachten. De methode wordt veelvuldig ingezet bij angststoornissen, depressie, chronische pijn en stressgerelateerde problemen zoals burn-out. Daarnaast biedt ACT ondersteuning bij verslavingen en eetstoornissen. In plaats van een specifieke diagnose te stellen, richt de behandeling zich op het vergroten van de algemene psychologische flexibiliteit van de cliënt, ongeacht de aard van de problematiek.
De effectiviteit van ACT is onderzocht voor diverse psychische en lichamelijke problemen. Omdat de therapie zich richt op universele menselijke processen, zoals het omgaan met pijnlijke gedachten en gevoelens, is de aanpak breed toepasbaar. Bij angststoornissen helpt ACT bijvoorbeeld om de angst te accepteren en toch de dingen te doen die je belangrijk vindt, in plaats van situaties te vermijden. Bij depressie kan het helpen om uit de vicieuze cirkel van negatieve gedachten te stappen en weer te investeren in waardevolle activiteiten. Een belangrijk toepassingsgebied is chronische pijn. ACT helpt mensen om de strijd tegen de pijn op te geven en hun focus te verleggen naar het leiden van een rijk leven ondanks de pijn. Verder wordt het ingezet bij mensen die worstelen met een laag zelfbeeld, perfectionisme of levensfaseproblematiek. De kracht van ACT ligt in de transdiagnostische benadering: het richt zich op de onderliggende mechanismen die bij veel verschillende klachten een rol spelen, zoals experiëntiële vermijding en cognitieve fusie.
Hoe verloopt een ACT-therapietraject?

Een ACT therapietraject start met een intake om je klachten en doelen te bepalen. In de daaropvolgende sessies werk je, ondersteund door gesprekken, oefeningen en metaforen, aan de zes kernprocessen van ACT om je psychologische flexibiliteit te vergroten. De duur van het traject varieert, maar is doorgaans kort. Tussen de sessies door werk je zelfstandig aan opdrachten om de principes toe te passen.
Na het intakegesprek start de behandelfase. Hoewel de zes ACT-principes met elkaar verweven zijn, wordt er vaak in een logische volgorde doorheen gewerkt. In het begin ligt de focus vaak op het creëren van bewustzijn over je huidige, vaak ineffectieve, strategieën om met pijn om te gaan. Je leert de kosten van vermijding inzien. Daarna wordt er gewerkt aan defusie en acceptatie, waarbij je leert om anders naar je gedachten en gevoelens te kijken en er ruimte voor te maken. Mindfulness-oefeningen helpen je om meer in het hier en nu te leven. Een belangrijk onderdeel van het traject is het verkennen van je persoonlijke waarden. Wat vind jij echt belangrijk? Wat wil je dat je leven voor staat? Op basis van deze waarden formuleer je concrete gedragsdoelen. De laatste fase van de therapie richt zich op toegewijde actie: het systematisch ondernemen van stappen die je dichter bij een waardevol leven brengen. De therapeut fungeert als een coach die je ondersteunt, uitdaagt en helpt omgaan met de obstakels die je onderweg tegenkomt.
Wanneer is ACT-therapie minder geschikt?

ACT therapie is minder geschikt voor mensen die uitsluitend directe symptoombestrijding zoeken. Daarnaast is de methode minder passend bij acute crisissituaties die eerst stabilisatie vereisen, of voor personen die grote moeite hebben met abstract denken, zelfreflectie en metaforen. Ook een sterke voorkeur voor een strikt probleemoplossende, gestructureerde aanpak kan de effectiviteit van deze therapievorm belemmeren.
Hoewel ACT breed toepasbaar is, zijn er situaties waarin het niet de eerste keuze is. Personen die midden in een acute psychotische episode of een ernstige crisis verkeren, hebben vaak eerst behoefte aan interventies die gericht zijn op stabilisatie en veiligheid. Pas daarna kan een therapiemodel als ACT effectief zijn. Daarnaast vraagt ACT een zekere mate van zelfreflectie en de bereidheid om stil te staan bij innerlijke ervaringen. Voor mensen die hier grote moeite mee hebben of een zeer concrete, directieve aanpak wensen, kan de ervaringsgerichte en soms abstracte aard van ACT lastig zijn. De therapie is ook niet gericht op het analyseren van het verleden om problemen te verklaren; de focus ligt op het hier en nu en de toekomst. Als iemand een sterke behoefte heeft om het ontstaan van klachten diepgaand te onderzoeken, sluit een andere therapievorm wellicht beter aan. Tot slot is de bereidheid om ongemak te ervaren een voorwaarde. ACT belooft geen snelle oplossing voor pijn, maar leert je er anders mee om te gaan. Wie hoopt op een methode die pijnlijke gevoelens volledig wegneemt, kan teleurgesteld raken.