Wat is Ayurveda en wanneer kan het helpen?
Ayurveda is een holistisch gezondheidssysteem dat al duizenden jaren bestaat en gericht is op het creëren van balans tussen lichaam en geest. Het combineert kennis over voeding, beweging en levensstijl om je algehele welzijn te bevorderen. Ayurveda kan helpen bij het verminderen van stress, het verbeteren van de spijsvertering, het verhogen van je energieniveau en het ondersteunen van een gezonde slaap. Door de principes toe te passen, leer je beter naar je lichaam te luisteren en preventief aan je gezondheid te werken. Op deze pagina ontdek je wat Ayurveda inhoudt, hoe het werkt en hoe je de principes kunt toepassen om je fysieke en mentale gezondheid te ondersteunen.
Aangesloten experts
Serge Speleman
Waar je thuiskomt bij jezelf
Merline Firma
Creëer je eigen geluk dat verdient iedereen
Marleen Smeulders
Rouw en geluk zijn geen tegenpolen. Ze leren je samen hoe diep je kunt leven.
Maggie Bax
Ik neem het proces niet van je over, maar creëer ruimte waarin jij kunt vertragen, voelen en je eigen kracht herinnert.
Audrey Bruekers
Inzicht geeft bewustzijn, bewustzijn geeft invloed
Marieke Zuidema
Achter gedrag en pijn zit altijd een verhaal dat gehoord wil worden
Alanko Manhave
Jouw weg naar balans met Ayurveda
Ria Schipper
Kleine stappen bij de ouder brengen grote veranderingen voor het kind.
Deirdre van der Mijn
Licht leven en speels liefhebben
Joey van den Beuken
Verandering begint niet met harder werken, maar met een helder plan en de moed om het uit te voeren.”
Miriam Spaas
Iedereen verdient een moment van pure ontspanning want zorgen voor een ander begint met zorgen voor jezelf!
Marjolein Aarts
Balans begint bij luisteren naar jezelf
Esther Delahaije
Maak van jouw persoonlijke merk een meesterwerk
Petra Koelewijn
Ik begeleid mensen die meer plezier en zelfvertrouwen in hun leven willen ervaren, maar die nog worstelen met belemmeringen die ze graag willen oplossen.
Monique Cats
Jezelf kunnen zijn is je grootste goud
Gerda Warris
Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan. (Niet dat ik het moet "proberen", maar dat kinderen zich open stellen en zoveel meer kunnen)
Marjolein Spalink
mijn missie: Er voor je zijn door een andere kijk op herstel
Holly Soerel
Alles wat je zoekt, zit al in jou.
Angela
Een luisterend oor, op jouw moment. Je staat er niet alleen voor.
Carola Warnders
Alles is energie, doe wat goed voelt.
Monique Jonker
Luister naar het fluisteren van je lichaam dan hoeft het niet te schreeuwen
Wim Rien- Dijkstra
Iedereen verdient het om gezien en gehoord te worden
Hans De Bruijn
Fysiotherapie en De Bruijn Pain Release Methode
Evelien Hoekstra
Een bevalling en de periode erna kunnen ontzettend ingrijpend zijn. Ik weet er alles van.
Manuela Remf
Groeien begint bij vertrouwen
Herma Villerius
Love Flow in your Live
Joyce Bijlholt
Henry Ford: 'Of je nu denkt dat je het kan of denkt dat je het niet kan, je hebt gelijk'
Frank van Veen
Je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden.
Dominique van West
We zijn allemaal verbonden met een liefdevol energetisch veld
Barbara Torres
Ben je er klaar voor om je relatie of gezin een frisse start te geven? Laten we samen de eerste stap zetten.
Carolina Konijn
Balans ontstaat in kleine stappen, elke beweging brengt je dichter bij rust, helderheid en jezelf.
Ahilya Elbers
De belangrijkste reis die je ooit zult maken, is die naar je innerlijke zelf.
Sylvia Krikke Boone
Let’s figure out life together
Lucia Engel
'Creatieve expressie maakt emoties zacht: voelen vergroot je kracht'
Nancy van den Heuvel
"Soms is stilstaan de snelste weg vooruit".
Vandana Koppert
Sta open voor het onbekende, jouw nieuwsgierigheid is het grootste middel tegen angst
Maria Talitha Koffeman
Dingen kunnen alleen maar beter worden
Ingrid van der Heijden
Rust Reflectie Realiteit
Marissa Relou
Wees jezelf, er zijn al zo veel anderen.
Charlotte Hoogendijk
Je hoeft niet nóg sterker te worden, je mag leren ontvangen
Maryem Mansouri
Wij bezitten allemaal de kracht, soms heb je een duwtje nodig om je kracht te herontdekken.
Eliesa Geilvoet
No mud, no lotus
Martin Frederick (English only)
Focus. Freedom. Flow. Fulfilment - the foundations of a balanced mind.
Willem J. van Heerde
Rust in je hoofd begint wanneer je oude patronen durft los te laten.
Johanna Pekel
Alles wat je aandacht geeft groeit
Jeanette Semplonius
“Veilig in jezelf. Vrij in het leven, de liefde en je relaties.”
Femke Dirkx
Vrijuit & voluit leven en werken.
Marjolein van der Burgt
Wat je verleden ook mag zijn, je toekomst maak je nu
Afra Margeridon
Niemand leert je de taal van je hart verstaan.
Ingrid Molkenboer
Via creatieve en mindful oefeningen vind je de weg terug naar jezelf.
Edwin de Wekker
“Je bent niet de storm, maar de steen in het midden. Vanuit die plek kun je alles voelen, zonder jezelf te verliezen.”
Lianne Bekker
Do what you love and love what you do
Catry Rusting
Paarden zijn de spiegel van wat er in jou leeft
Geerd & Frank
Volledig jezelf zijn. Altijd en overal
Karin Roest
Alles is mogelijk als jij jou denk en gedragspatronen doorbreekt.
Naledi Oehlers
Ik geloof dat een ieder het verdient om zich vrij en gelukkig te voelen. In verbinding met zichzelf, emoties en innerlijke kracht.
Alexandra Sitch
Silence the mind and the soul will speak
Markus van de Leur
Als is de situatie hopeloos, het is niet ernstig
Anne Keijzer
Begrijp je dier op zielsniveau
Desiree Swalef
Wanneer je verbindt met je voorouders, dan maak je verbinding met jezelf.
Pascal Weidema
Inzicht is de eerste stap naar herstel – ik begeleid je naar rust, veerkracht en een leven dat klopt.
Peggy van Stralen
Het is jouw tijd om te Stralen
Arjenne van Gastel
Wat je belichaamt, hoef je niet meer te bewijzen.
Anky Willink
Met LEF naar lichtheid!
Marijke van der Galiën
Leven i.p.v. Overleven
Miranda van den Broek
Zelfheling begint wanneer je bereid bent te luisteren naar wat je lichaam écht wil vertellen.
Nicole Haanen
Als je lastige gevoelens leert omarmen, hou je energie over voor wat écht belangrijk is
Natasja Leatemia
In jouw vraag ligt de oplossing.
Matthea Damsteeg
Rust is niet de afwezigheid van chaos, maar de kracht om er middenin te leven.
Simone Castro
Amor Fati "Liefde voor het levenslot"
Daniëlle van Haastrecht
Learn Who You Are. Unlearn Who They Told You To Be
Suzanne van de Sande
Gevoeligheid is je kracht!
Bianca Nistro
“Echte verandering begint bij het durven stilstaan.”
Rosanne Veldwijk
Voor het creëren van vrijheid is bewustheid nodig en voor bewustheid ruimte.
Marije Keizer
Ontdek de impact van adem!
Nina Lubbers
Herstel vanuit je kern - fysiek, emotioneel, mentaal en energetisch
Dr Gil Suzin
Investeer in uw Cognitieve Gezondheid NU, bedank mij LATER
Garance Wijshoff
Samen werken aan groei: in verbinding met aandacht voor wat echt belangrijk is.
Anouska Franken
Liefde zit in iedereen
Alie Stok
Omdat je lichaam alles onthoud, tijd om op te ruimen.
Gabrielle Rosebel
Hoe mooi is het om weer in je hart te kunnen kijken?
Radhika Periyasamy
To infinity and beyond
Marije te Velde
Het is tijd om te groeien, te voelen en te stralen.
Paula Sangers
Zonder ontspanning, geen inspanning.
Karina van Dijk-Zoubova
Leef je beste leven!
Tara Gottschalk-Fogiel
De antwoorden liggen niet buiten jezelf, maar in jezelf
Anne Olree
Wie naar buiten kijkt, droomt; wie naar binnen kijkt, wordt wakker.
Linda Komans – van den Boom
Nu is het tijd voor jou!
Jacq van de Hoef
“Van chaos naar helderheid, van onrust naar kracht.”
Laura Lacet
Keer weer naar binnen en wordt de persoon die je werkelijk bent
Esther van der Weerd
Samen brengen we structuur in wat nu overweldigt
Kees-Jan Pieper
Van Vulling naar Voeding
Adinda Westra
Minder moeten, meer ruimte.
Lucienne
Je moet 't misschien wel zelf doen, maar je hoeft het niet alleen te doen.
Hellen Bakema
Bewust worden van wat je echt beweegt, is de basis voor verandering.
Wouter
Werkelijke verandering vindt van binnen uit plaats.
Winny van Erp
Als het (innerlijk) kind overspoeld raakt, verlangt het naar de veiligheid van kalme wateren.
Manja van Ham
Het onderbewuste heeft het antwoord en de oplossing
Janneke
"Het mooiste wat je kunt worden is jezelf"
Irina Dragan
Do not fear chaos, for it will bring change and create a new order in your life.
Marjolein Oerlemans
Gezondheid begint bij balans – van binnenuit, op jouw tempo
Victor Elzo Kraemer
Hypnose is geen controle verliezen, maar juist de regie terugnemen over wie je werkelijk bent.
Sandra
Voor wie leven wil op de plek waar het vast zit.
Olga Brakkee
Sterk (in) jezelf, verander van binnenuit.
Nicky Leidelmeijer
De regie terug over jouw gezondheid - samen onderzoeken we hoe we samen met je lichaam weer in balans krijgen!
Miluska de Ruiter
Een warme en zachte plek waar je mag landen, voelen en helen – met ruimte voor alles wat je meedraagt.
Marga Hogenhuis
One man can make a difference, we are all one.
Arja Cirkel
Omdat ademen leven is – en elk lichaam zijn eigen ritme verdient.
Danny Scholten
Het leven werkt met je mee zodra jij met het leven werkt
Kirsten van Wijk
Van Chaos in je hoofd naar Rust in je lijf
Els
Dichter bij jezelf en dichter bij God
Simone van Hulst
Wie en wat ben je nog meer?
Mirjam Verschoor
Laat je gedachten helen en pijn verzachten, zodat je van binnenuit je vrij en gesteund kunt gaan voelen.
Wim Weerdenburg
Goed zorgen voor jezelf en goed zorgen voor anderen in je dagelijks leven en op je werk, dat is wat mij betreft de kunst!
Thelma Toppenberg
Leef je mooiste leven!
Claire Vulto
Ik pak de oorzaak aan van de klacht en ga niet voor symptoombestrijding!
Marielle Aardoom
Het moment dat jij besluit het roer in eigen handen te nemen, begint jouw echte heling. En ik leer je hoe.
Ambi Oosterhout
Echte verandering begint bij jezelf
Kathleen Egan
The KEY is practice. Practice listening to your body. Practice listening to your breath. Practice making choices. Practice using your voice. Practice following the path to what you find useful.
Sanne Jaspers
Healing doesn't mean the damage never existed. It means the damage no longer controls your life.
Tamar
Ik help jouw veel denkende en veel voelende tiener graag om weer te gaan stralen!
Annemarie Snoeck
Weer bij jezelf 'thuiskomen' - zodat het weer gaat stromen.
Linda Johanna van Lier
And like the waves, I will fall, I will rise.
Femke
Coaching met mij is tijd voor jou!
Titia Bakker
Be kind to yourself
Aurelie Ishigami
Walk as if you are kissing the Earth with your feet - by Thich Nhat Hanh
Irma Noteboom
Voor de efficiënte ontdekker: doelgericht leren met focus.
Hans Smith
Laten we met elkaar de wereld een NOG leukere plek maken!
Josien
In elke uitdaging ligt de kans om los te laten wat je niet meer dient.
Hans van Driel
Laat je lichaam spreken
Wietske Zwagerman
Samen vinden we de rust die je nodig hebt om te groeien.
Daphne Geerts
Kortste weg naar geluk is aandacht voor jezelf
Kim
Ik behandel niet alleen de klacht, maar ook de onderliggende oorzaak, waardoor je sneller geholpen bent!
Martijn Hollander
Bewust worden van wie je bent, herinneren wie je was en op weg naar wie je wil zijn
Bianca Rutten
Ontdek wie je bent voorbij verdriet en onzekerheid
Arnold
De innerlijke Wereld als Bron van Leven
Anna van den Berg
"Krijg grip op je eetgedrag en zit weer lekkerder in je vel"
Eline Wessels
'Until you make the unconsious consious, it will direct your life and you will call it fate' - Carl Jung
Adike Viellevoye
Als je komt wil ik er zijn
Yvette Ruiter
Verder kijken dan alleen je klachten, ik kijk naar je als mens. Wat houdt je bezig en waar loop je tegenaan.
Stefan
Je kunt meer dan je denkt.
Christel
Een veilige haven wanneer het stormt in je hoofd
Olga van Zijtveld
Mensen komen vaak in therapie om te veranderen maar ik help je graag meer jezelf te worden
Jorris Klaassen
Alle delen welkom!
Rosalie
Door ballast te verwijderen met meer plezier door het leven gaan.
Kitty Ligthart-Nieuwpoort
Iedereen verdient het om het leven te durven leven
Jeremie de Groot
Bouwen aan een dankbaar, vrij en gelukkig leven.
Riemy Mulder
Mensen zijn veerkrachtig en groeien en bloeien van oprechte aandacht , erkenning, warmte en betrokkenheid.
Petra Bernardt
Jouw helpen, jezelf te helpen, dat is waar ik voor sta.
Jeanet van Ramshorst
Iets ervaren brengt meer dan cognitieve beschouwingen
Natascha Efstathiou
Je verdient het om weer voluit te leven, laten we samen de weg terugvinden naar jouw geluk.
Martin
Minder Stress Meer Leven
Paul Vossen
Ervaar de kracht van aandacht!
Landra de Bruiijn
Jezelf accepteren met alles wat bij jou hoort.
Trinette Ermans
Kom je er alleen niet uit? Het is sterk om om hulp te vragen!
Irene
In de natuur is niets overbodig; alles heeft zijn plek. Jij ook!
Manon Tuininga-Claassen
Hulpzoeken bij moeilijke momenten in je leven waar je zelf niet uit komt, maakt je krachtiger!
Marijke Warren
GEWELDIG IN JE VEL!! Pak je probleem of ongewenst gedrag aan voor een gezond en gelukkig leven!
Annemiek
Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg.
Jet Menkveld
Graag loop ik een stukje mee op jouw pad
Merel van der Velden
Hormonen zijn alles, ze regelen miljarden processen tussen cellen en balans is cruciaal.
Yvon van der Meer
Jouw energie in Balans!
Marieke Harmsen
Jezelf ontvangen in volle compassie
Linda
Het leven is een illusie en slechts bedoeld om jou op je pad te zetten
Brenda van den Berg
Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd!
Paul ter Weijde
Ken jezelf
Mireille Steenkamer
Geluk is luisteren naar je innerlijke stem
Lucian van Ingen
Krijg grip op jouw gezondheid en bereik optimale vitaliteit.
Anne de Bruin
De eerste stap is erkennen dat je hulp kunt gebruiken. Die heb je al gezet; bij de rest ga ik je helpen.
Dirk Jan Versluis
Klachten maken een mens eerlijk (Dethlefsen)
Jeroen Franken
Teken voor een nieuw leven
Taco Haakmeester
Wat jij zoekt, zoekt jou.
Claudia Polet
Je kunt het leven achterwaarts begrijpen, maar moet het voorwaarts leven
Guido Bakker
Ontdek de kracht van holistische fysiotherapie; de therapeut die verder kijkt!
Shanna Duits
It's not only children who grow. parents do too. As much as we watch to see what our children do with their lives, they are watching us to see what we do with ours. I can't tell my children to reach for the sun. All I can do is reach for it, MYSELF.
Julia van Egmond
De mirror to the beautiful is beautiful - Said Nursi
Arno Nistal ten Veen
Adem je Vrij en Heel jezelf!
Nils Elzenga
Feeling it is healing it
Evelina Zinger
Alles gaat om echt voelen
Laura Parisi
Maak jezelf prioriteit!
Jeanette van den Heuvel
Jouw eigen natuur
Imke Wessels
Weer optimaal functioneren met jouw Purpose in Mind
Annette Uiterdijk
Liefde vol leven, naar jezelf en naar de ander, Leven vanuit je hart geeft een innerlijk welZIJN
Marloes
Verander de manier waarop je naar de dingen kijkt en de dingen waar je naar kijkt veranderen.
Linda Kersseboom
Jezelf begrijpen is de sleutel tot geluk.
Nathalie van der Stelt
Het is mijn missie om mensen een gezonde, sterke start te geven, zowel fysiek als mentaal.
Emmy Sarton
De mooiste reis die je kunt maken, is die naar jezelf
Judith van Roekel
One does not become enlightened by imagining figures of light, but by making the darkness conscious.
Dan Colgan
Body-mind therapist Amsterdam
Katja Bolt
De muren die we om ons heen bouwen om verdriet buiten te houden, houden ook de blijdschap buiten.
Claudette Beltman
Uit je Hoofd, In je Lijf, Naar je Hart. 🙏
Armanda Versluijs
Het is mijn missie om jouw levenskracht en vitaliteit te activeren.
Hannie
Blij met je burn-out? Uiteindelijk kom je er sterker uit dan ooit!
Claudie van Ginneken
Je moet het zelf doen, maar je hoeft het niet alleen te doen. Ik help je graag!
Merel
Spanning is wie je denkt dat je zou moeten zijn. Ontspanning is wie je bent.
Ellen Hemmer
Energy 2 Essence
Nynke
Weer in contact komen met je lichaam
Hanan el Emrani
"uit je pijnlijkste dieptepunten groeien uiteindelijk je grootste krachten" -Drew Barrymore
Ingrid Schudde
Soms moet je veranderen om jezelf te blijven
Lenneke
B Healthy - B Strong - B Yourself
Andre van der Veer
Leven doe je vanuit je hart
Ans Goedemans
Iedereen heeft de KANS om te starten met een gezondere leefwijze. Echt iedereen!
Erna de Landmeter
Het is nooit te laat voor een gelukkige jeugd!
Wouter
Leven vanuit je eigen kracht dat is leven
Remi Terhorst
Je kunt in 3 sessies van angst en paniekaanvallen af
Reinier Janssen
De geest is als een parachute, hij werkt het beste wanneer hij open is
Peter van Lier
Wat is een man die de wereld niet verbetert
Marjolein Martinaud
Ik help je uit de hypnose van verdriet en angst
Jeroen
Breintraining is de snelste en leukste manier om voorgoed van mentale problemen af te komen – zonder pijn, zonder praten, en zonder pillen.
Louisa van der Zwet
Van Overleven naar leven
Judith
Genezen is natuurlijk
Daisy Evers
Je ademt zoals je leeft
Marlene Monster-Linkers
Logica brengt je van A naar B. Verbeelding brengt je overal!
Anneloes
Van overleven naar (jouw) leven!
Wat is een Ayurvedische leefwijze?

Een Ayurvedische leefwijze draait om afstemming op je persoonlijke constitutie (Prakriti). In de praktijk betekent dit dat je dagelijkse routines, voeding en activiteiten aanpast aan jouw unieke behoeften en de natuurlijke ritmes. Het is een holistisch proces van zelfkennis en preventie waarbij je voortdurend zoekt naar de juiste balans tussen lichaam, geest en omgeving.
De rol van de dosha’s (Vata, Pitta en Kapha)
Centraal in deze leefwijze staan de drie dosha’s. Iemand met een overwegend Vata-constitutie heeft bijvoorbeeld baat bij regelmaat, warmte en stabiliteit om niet uit balans te raken door onrust of stress. Iemand met veel Pitta moet waken voor oververhitting en competitie, en zoekt juist verkoeling en matiging. Kapha-types floreren bij stimulatie, beweging en variatie om stagnatie te voorkomen.
Balans tussen rust, activiteit en voeding
Het gaat erom dat men leert aanvoelen wanneer het lichaam behoefte heeft aan specifieke impulsen. Door voeding en activiteiten af te stemmen op wat je op dat moment nodig hebt, of dat nu rust, actie, warmte of verkoeling is, bewaak je de innerlijke balans. Deze bewuste keuzes ondersteunen het zelfherstellend vermogen van het lichaam.
Afstemming op seizoenen en dagritme
De Ayurvedische leefwijze omvat ook het respecteren van de natuurlijke cycli. Dit betekent bijvoorbeeld dat men in de herfst (het Vata-seizoen) andere routines volgt dan in de lente (het Kapha-seizoen). Door mee te bewegen met deze energieën in plaats van ertegenin te gaan, cultiveer je een duurzame staat van welzijn waarin je je vitaal en in balans voelt.
Wat zijn de 5 elementen in de Ayurveda?
De vijf elementen in de Ayurveda, de Panchamahabhutas, zijn ether, lucht, vuur, water en aarde. Volgens deze filosofie vormen zij de basis van alle materie, inclusief het menselijk lichaam. De specifieke verhouding tussen deze elementen bepaalt de unieke fysieke en energetische samenstelling van ieder individu. Het begrijpen van deze bouwstenen is essentieel om de werking van de natuur en de verschillende dosha’s te doorgronden.
Het concept van de vijf elementen vormt de basis voor het begrijpen van de dosha’s en de werking van de natuur. Elk element heeft specifieke eigenschappen die zich manifesteren in ons lichaam en onze omgeving.
- Ether (Akasha): Dit element vertegenwoordigt de ruimte waarin alles bestaat. In het menselijk lichaam komt dit tot uiting in holtes zoals de mond, de neus, de longen en het maag-darmkanaal. Het staat voor openheid en vrijheid, maar ook voor de ruimte die nodig is voor geluid en communicatie.
- Lucht (Vayu): Lucht staat symbool voor beweging en richting. Fysiologisch reguleert dit element alle bewegingen, zoals de ademhaling, het kloppen van het hart, de samentrekking van spieren en de overdracht van zenuwimpulsen. Het is licht, droog en veranderlijk.
- Vuur (Tejas): Vuur is de kracht van transformatie, licht en warmte. In het lichaam is dit direct gekoppeld aan de spijsvertering (Agni), de stofwisseling en de intelligentie. Het zorgt ervoor dat voeding wordt omgezet in energie en dat indrukken worden verwerkt tot inzichten.
- Water (Jala): Water staat voor vloeibaarheid, cohesie en bescherming. Het manifesteert zich in lichaamsvloeistoffen zoals bloed, lymfe, speeksel en slijmvliezen. Het verbindt cellen met elkaar en zorgt voor koeling en smering van de gewrichten.
- Aarde (Prithvi): Aarde is het vastste element en vertegenwoordigt stabiliteit, structuur en stevigheid. Het vormt de anatomische basis van het lichaam, waaronder botten, tanden, spieren en vetweefsel.
Deze elementen werken nooit geïsoleerd, maar combineren zich tot de drie bio-energieën (Vata: lucht + ether; Pitta: vuur + water; Kapha: aarde + water) die de individuele constitutie bepalen.
Wat is een Ayurvedische levensstijl?

Een Ayurvedische levensstijl, ook wel Dinacharya genoemd, is een dagelijkse routine die de biologische klok ondersteunt en de gezondheid bevordert. Het omvat gewoonten zoals vroeg opstaan, tongschrapen, oliemassage, meditatie en regelmatige eettijden. Dit helpt het lichaam energie efficiënter te gebruiken en stress te verminderen.
Terwijl de ‘leefwijze’ meer gaat over de algemene benadering en afstemming op de constitutie, is de ‘levensstijl’ (Dinacharya) de praktische, dagelijkse invulling hiervan. Ayurveda leert dat het lichaam floreert bij regelmaat en voorspelbaarheid. Een chaotisch leefritme kan de dosha’s verstoren, wat leidt tot vermoeidheid en een verminderde weerstand.
Ochtendroutine (Dinacharya)
Een typische Ayurvedische dag begint idealiter voor zonsopgang, in de zogeheten ‘Brahma Muhurta’. Dit moment van de dag wordt beschouwd als energetisch zuiver en perfect voor mentale focus en spirituele oefeningen. De ochtendroutine staat in het teken van reiniging. Naast het toiletbezoek en tandenpoetsen, is het schrapen van de tong essentieel om ‘Ama’ (afvalstoffen) die zich ’s nachts hebben opgehoopt te verwijderen. Ook ‘Abhyanga’, het insmeren van het lichaam met warme olie, is een vast onderdeel om de circulatie te stimuleren en de huid te voeden.
Eettijden en spijsverteringsvuur
Gedurende de dag adviseert deze levensstijl om de zwaarste maaltijd rond het middaguur te plannen, wanneer de spijsverteringskracht (Agni) op zijn sterkst is, synchroon met de zon.
Avondroutine en herstel
De avond dient voor ontspanning en afbouw, waarbij zware inspanning en fel licht worden vermeden om de slaapkwaliteit te bevorderen. Door deze routines consequent toe te passen, wordt het zenuwstelsel gekalmeerd en ontstaat er een diepgaand ritme dat het lichaam helpt om zichzelf te reguleren en te herstellen.
Wat moet je volgens Ayurveda dagelijks eten?

In de Ayurveda is voeding veel meer dan alleen brandstof; het is medicijn. Dagelijkse voeding moet vers, warm en licht verteerbaar zijn om de levensenergie (Prana) te ondersteunen. Een goede maaltijd bevat alle zes smaken (zoet, zuur, zout, bitter, scherp, wrang) en is afgestemd op de seizoenen en jouw persoonlijke constitutie. Lokaal geteelde, sattvische voeding, zoals verse groenten, granen, peulvruchten, noten, zaden en fruit, wordt gezien als het beste voor fysieke gezondheid en mentale rust.
De zes smaken in Ayurveda
Koken speelt hierin een cruciale rol, omdat het de spijsvertering (Agni) ondersteunt. Rauw voedsel kan als zwaar worden ervaren, terwijl warme, gekookte maaltijden de voedingsstoffen toegankelijker maken.
Waarom warm en gekookt eten centraal staat
Specerijen zoals kurkuma, komijn, gember en koriander maken niet alleen het eten smaakvoller, maar helpen ook de spijsvertering te stimuleren en verbeteren de opname van voedingsstoffen.
Het belang van aandacht tijdens maaltijden
De context van de maaltijd is net zo belangrijk. Eet met aandacht, in een rustige omgeving, zonder afleidingen zoals televisie of telefoon. Drink kleine slokjes water tijdens het eten, bij voorkeur warm, en vul je maag tot driekwart vol om voldoende ruimte te laten voor de spijsverteringssappen.
Wat niet eten volgens Ayurveda?
Ayurveda raadt af om bewerkt, oud en opnieuw opgewarmd voedsel te eten, omdat dit weinig levensenergie bevat. Vermijd ook onverenigbare combinaties, zoals zuivel met fruit of vis met melk, en zware maaltijden laat op de avond. Deze gewoontes verstoren de spijsvertering en kunnen leiden tot de vorming van ‘Ama’, een toxische substantie die ontstaat door onvolledige vertering en de basis vormt voor veel chronische aandoeningen.
Waarom bewerkt en oud voedsel wordt vermeden
Voedingsmiddelen zoals kant-en-klaarmaaltijden, diepvriesproducten en restjes van de vorige dag missen de vitale energie (Prana) die het lichaam nodig heeft. Het consumeren van deze producten kost meer energie dan het oplevert.
Incompatibele voedselcombinaties (Viruddha Ahara)
Een andere belangrijke regel is het vermijden van ‘Viruddha Ahara’, ofwel tegenstrijdige voedselcombinaties. Voorbeelden hiervan zijn melk met zuur fruit, wat kan zorgen voor gisting en slijmvorming in het lichaam.
Waarom ijskoude dranken de spijsvertering verstoren
IJskoude dranken tijdens de maaltijd worden sterk afgeraden, omdat deze het spijsverteringsvuur doven. Dit leidt tot een langzame vertering en een opgeblazen gevoel.
Door deze gewoontes te vermijden en te kiezen voor voedzame, verse en afgestemde maaltijden, kun je volgens Ayurveda jouw gezondheid en vitaliteit aanzienlijk verbeteren.
Wat is de 80/20-regel in de Ayurveda?

De 80/20-regel in Ayurveda stelt dat je voor 80% volgens passende voedings- en leefstijlrichtlijnen leeft, terwijl je 20% ruimte laat voor flexibiliteit. Dit principe voorkomt stress en dogmatisme. Het gaat ervan uit dat een gebalanceerd lichaam veerkrachtig genoeg is om incidentele afwijkingen, zoals een minder gezonde maaltijd of een late avond, probleemloos op te vangen zonder de algehele balans te verstoren.
Waarom flexibiliteit essentieel is voor balans
Ayurveda is een mensvriendelijke en realistische leer die begrijpt dat perfectie niet haalbaar en zelfs niet wenselijk is als dit leidt tot mentale spanning. Stress over voeding kan namelijk net zo schadelijk zijn voor de gezondheid als ongezonde voeding zelf. De 80/20-regel zorgt ervoor dat de leefwijze vol te houden is op de lange termijn en sociaal inpasbaar blijft. Het voorkomt dat iemand zich schuldig voelt over een stuk taart op een verjaardag of een glas wijn tijdens een diner.
De filosofie hierachter rust op de kracht van ‘Agni’ (het spijsverteringsvuur) en ‘Ojas’ (de vitale reserve). Wanneer iemand gedurende de week (de 80%) zorgt voor een sterk spijsverteringsvuur door warme, verse maaltijden te eten en op tijd te slapen, bouwt het lichaam een buffer op. Deze buffer stelt het systeem in staat om de minder ideale keuzes van het weekend of een vakantie (de 20%) te verwerken en de eventuele toxines efficiënt af te voeren.
Het is echter geen vrijbrief om structureel ongezond te leven in die 20% van de tijd. Het gaat om bewuste keuzes en genieten zonder schuldgevoel. Het belangrijkste is het vermogen om na een periode van uitzonderingen weer moeiteloos terug te keren naar de basisroutine. Luisteren naar het lichaam staat centraal: als men merkt dat de 20% leidt tot klachten, is dat een teken om de teugels weer iets aan te trekken.