Het kan. Onderzoek vindt minder depressieve klachten na EMDR. Maar de studies zijn klein, en het is geen eerste keuze. Na een nare ervaring kan het passen.
Helpt EMDR bij depressie? Het kan. Onderzoek vindt minder depressieve klachten na EMDR. Maar de studies zijn nog klein, en niet altijd goed opgezet. EMDR staat ook niet in de lijst van eerste keuze in de Nederlandse richtlijn. Het kan wel passen als nare herinneringen een rol spelen. Meer over de methode zelf lees je bij EMDR therapie.
Wat zegt onderzoek over EMDR bij depressie?
Bij EMDR denk je terug aan een nare herinnering. Tegelijk doe je iets anders, bijvoorbeeld met je ogen een bewegende vinger volgen. Bij depressie gaat het om herinneringen die nog steeds pijn doen.
Twee overzichtsstudies uit 2021 zetten het onderzoek op een rij:
- 9 studies, 373 deelnemers (Carletto en anderen). Mensen die EMDR kregen, hadden daarna minder depressieve klachten dan mensen zonder EMDR. Vergeleken met andere behandelingen deed EMDR het even goed of iets beter. Wel waren de studies klein en vaak zwak opgezet.
- 11 studies, 567 deelnemers, 10 daarvan met EMDR (Dominguez en anderen). Ook hier namen de klachten duidelijk af. Drie studies vergeleken EMDR met cognitieve gedragstherapie zonder aandacht voor nare herinneringen. Samen genomen deed EMDR het daar beter. De onderzoekers vragen om grotere en betere studies.
De twee overzichten bekeken deels dezelfde onderzoeken. Beide teams noemen EMDR een behandeling die kan helpen bij depressie. Ze zeggen er ook bij: wees voorzichtig met de uitkomsten.
Waarom is EMDR geen eerste keuze bij depressie?
De Nederlandse richtlijn voor depressie uit 2024 noemt acht vormen van therapie als eerste keuze. Bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie, gedragsactivatie (weer dingen gaan doen die je goed doen) en acceptatie- en commitmenttherapie (ACT). Ze werken ongeveer even goed, en jouw voorkeur telt mee. EMDR staat niet in die lijst.
Bij depressie is er ook niet altijd één nare gebeurtenis om te verwerken. Lees meer in EMDR of praattherapie.
Wanneer kan EMDR wel passen bij depressie?
Nare ervaringen vergroten de kans op een depressie, volgens de zorgstandaard: de afspraken over goede zorg bij depressie. Denk aan het verlies van een dierbare, mishandeling of verwaarlozing in je jeugd. Blijven die herinneringen je somberheid voeden? Dan kan EMDR een plek krijgen in je behandeling.
Heb je ook last van herbelevingen, nachtmerries of vermijding? Dan kan er sprake zijn van PTSS (posttraumatische stressstoornis). Bij PTSS is EMDR wel een van de aanbevolen behandelingen. Heb je depressie en PTSS samen? Dan adviseert de richtlijn om eerst de PTSS te behandelen. Vaak nemen de depressieve klachten dan ook af. Is de depressie zo zwaar dat dat niet lukt? Dan komt de depressie eerst. Lees meer over hoe effectief EMDR is bij PTSS.
Waar begin je als je depressief bent?
Begin bij je huisarts. Samen kijk je welke hulp past. Dat kan de praktijkondersteuner zijn, een psycholoog of soms medicijnen. Wil je dat nare herinneringen aan bod komen? Zeg dat dan. Meer over de mogelijkheden lees je bij depressie behandelen.
Denk je aan zelfdoding? Bel dan gratis 113 of chat via 113.nl. Dat kan dag en nacht, en anoniem.
Wil je met een EMDR-therapeut bespreken of het bij jou past?
Veelgestelde vragen
Bij cognitieve gedragstherapie leer je sombere gedachten en gewoontes te herkennen en te veranderen. Bij EMDR werk je met nare herinneringen. Cognitieve gedragstherapie is bij depressie veel beter onderzocht.
Ja. Je kiest samen met je behandelaar, en wat jij wilt weegt mee. Vertel wat je denkt dat bij je somberheid hoort, ook als het om nare ervaringen gaat. Dan kun je samen bespreken of EMDR past.
Dan kies je samen met je behandelaar iets anders. De zorgstandaard adviseert om na uiterlijk 4 maanden te kijken hoe een behandeling werkt. Helpt het niet genoeg, dan is er een andere therapie of een combinatie met medicijnen mogelijk.
Nee, doe EMDR niet zelf. Je werkt met herinneringen die veel kunnen losmaken. Een getrainde therapeut let op je veiligheid en stopt als het te zwaar wordt. Lees meer in kun je EMDR zelf doen.
Bronnen
- Carletto S, Malandrone F, Berchialla P, Oliva F, Colombi N, Hase M, Hofmann A, Ostacoli L. Eye movement desensitization and reprocessing for depression: a systematic review and meta-analysis. European Journal of Psychotraumatology, 2021, 12(1). doi.org
- Dominguez SK, Matthijssen SJMA, Lee CW. Trauma-focused treatments for depression. A systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 2021, 16(7), e0254778. doi.org
- Richtlijn Depressie 2024. Psychotherapieën van eerste keuze bij volwassenen. richtlijnendatabase.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Richtlijn Depressie 2024. Comorbiditeit posttraumatische stressstoornis (PTSS). richtlijnendatabase.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- GGZ Standaarden. Zorgstandaard Depressieve stoornissen, 2018. ggzstandaarden.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Thuisarts (NHG). Ik voel me somber of depressief en krijg hulp van de praktijkondersteuner. thuisarts.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Thuisarts (NHG). Ik krijg een behandeling voor PTSS. thuisarts.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
