EMDR kan paniekaanvallen verminderen door de oorspronkelijke trigger te verwerken. Lees hoe het werkt, wanneer het effectief is en wanneer CGT beter past.
Ja, EMDR kan effectief helpen bij paniekaanvallen. De behandeling is met name succesvol wanneer de paniekreacties voortkomen uit een specifieke, ingrijpende ervaring. Ook als de allereerste paniekaanval zelf als een traumatische gebeurtenis is opgeslagen in je geheugen, kan EMDR helpen. Door de emotionele lading van deze oorspronkelijke herinnering te verwerken, neemt de automatische paniekrespons in je lichaam af.
Hoe pakt EMDR paniekaanvallen aan?
EMDR pakt paniekaanvallen aan door zich te richten op de herinnering die de paniekreactie activeert. Soms is dit een duidelijke traumatische gebeurtenis uit het verleden, maar vaak is de eerste paniekaanval zelf de boosdoener. Die ervaring kan zo overweldigend zijn geweest dat je lichaam en brein deze hebben opgeslagen als een gevaarlijke herinnering. Elke keer als iets je (onbewust) aan die eerste aanval herinnert, kan je zenuwstelsel een vals alarm afgeven, wat een nieuwe paniekaanval uitlokt.
Met EMDR therapie verwerk je de emotionele lading die aan die specifieke herinnering vastzit. De therapeut helpt je de herinnering op te roepen terwijl je met je ogen een afleidende stimulus volgt. Dit proces zorgt ervoor dat de herinnering zijn scherpe randjes verliest en wordt opgeslagen als een 'gewone' herinnering, zonder de intense emotionele koppeling. Hierdoor stopt je brein met het onterecht activeren van de vecht-of-vluchtreactie.
Een belangrijk gevolg hiervan is dat de "angst voor de angst" afneemt. Wanneer je niet langer bang bent voor de paniekaanval zelf, doorbreek je de vicieuze cirkel die een angst- en paniekstoornis in stand houdt. Je krijgt het vertrouwen terug dat je lichaam niet zomaar in paniek zal raken, waardoor je je veiliger en rustiger voelt in situaties die je voorheen misschien vermeed.
Wanneer is EMDR het meest effectief bij paniekklachten?
EMDR is het meest effectief wanneer je paniekklachten een duidelijke oorsprong of trigger hebben. Als je precies kunt aanwijzen welke gebeurtenis de paniek heeft veroorzaakt, zoals een auto-ongeluk, een medische ingreep of een andere schokkende ervaring, is EMDR een zeer gerichte methode om de kern van het probleem aan te pakken. Door die specifieke herinnering te verwerken, dooft de paniekreactie die eraan gekoppeld is vaak uit.
Ook als er geen duidelijke externe oorzaak is, kan EMDR een goede keuze zijn. Veel mensen met een paniekstoornis ervaren de eerste paniekaanval als zo intens en beangstigend, dat deze gebeurtenis op zichzelf een trauma wordt. De focus van de EMDR-behandeling ligt dan op het verwerken van die eerste aanval. Het doel is de lading van die herinnering te neutraliseren, zodat deze niet langer nieuwe paniek triggert. Deze aanpak overlapt deels met hoe we EMDR bij angst in bredere zin inzetten, maar focust specifiek op de paniekcyclus.
Wanneer past een andere aanpak beter bij paniekaanvallen?
Een andere aanpak, zoals cognitieve gedragstherapie, past soms beter als je paniekklachten sterk verweven zijn met hardnekkige denkpatronen en vermijdingsgedrag. Als je merkt dat je vooral worstelt met catastrofale gedachten over wat er tijdens een paniekaanval zou kunnen gebeuren en je veel situaties uit de weg gaat, kan cognitieve gedragstherapie (CGT) een effectievere start zijn. CGT helpt je om deze niet-helpende gedachten te herkennen en uit te dagen.
Binnen CGT wordt vaak gebruikgemaakt van exposure, ofwel blootstelling. Hierbij leer je stapsgewijs de situaties en lichamelijke sensaties die je angst oproepen weer op te zoeken, zodat je ervaart dat de gevreesde ramp uitblijft. Dit helpt om het vermijdingsgedrag te doorbreken en je vertrouwen te herwinnen. Het is geen kwestie van het een of het ander; vaak is een combinatie van therapieën het meest krachtig. EMDR kan de oorspronkelijke lading wegnemen, terwijl CGT je helpt met de gedragspatronen die daarna zijn ontstaan.
Herken je jezelf in de klachten en vraag je je af of EMDR iets voor jou kan betekenen? Zet de eerste stap en vind een EMDR therapeut voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Op zoek naar een EMDR therapeut?
Ontdek hoe EMDR jou kan helpen bij het doorbreken van de paniekcyclus en vind een ervaren therapeut bij jou in de buurt.
