Kan EMDR helpen bij angst?

Bij welke vormen van angst werkt EMDR?

EMDR werkt het beste bij specifieke angsten en fobieën die zijn ontstaan na een nare, beangstigende of overweldigende gebeurtenis. Denk hierbij aan vliegangst, rijangst, spreken in het openbaar, of bindingsangst die voortkomt uit eerdere pijnlijke afwijzingen. Lees ook hoe EMDR helpt bij trauma. Zodra jouw angst een helder startpunt heeft in je verleden, is de kans op een succesvolle aanpak groot.

Jouw brein heeft in zo'n geval een bepaalde situatie stevig gekoppeld aan acuut gevaar. Elke keer als je in een vergelijkbare situatie belandt, of er alleen maar aan denkt, schiet je zenuwstelsel direct in de alarmstand. Dit mechanisme zie je vaak terug bij een specifieke fobie of na een flinke schrikreactie. Zelfs als je rationeel heel goed weet dat je niet in levensgevaar bent, neemt je lichaam de controle over en slaat de paniek toe.

Als je bijvoorbeeld ooit bent vast komen te zitten in een lift, kan de gedachte aan een kleine ruimte jaren later nog steeds hevige stress veroorzaken. Je vermijdt daardoor onbewust situaties die deze nare gevoelens triggeren. Door precies dat oorspronkelijke startpunt aan te pakken via EMDR therapie, verbreek je de automatische paniekreactie in je zenuwstelsel. De hardnekkige koppeling tussen de situatie en de angst verdwijnt.

Hoe werkt EMDR bij angstklachten?

Bij angstklachten richt EMDR zich niet op de angst die je nu voelt, maar op de oorspronkelijke herinnering die jouw angstsysteem destijds onbedoeld heeft geactiveerd. Je haalt dat specifieke moment in gedachten terug, terwijl je tegelijkertijd afleidende taken uitvoert, zoals het volgen van de handbewegingen van de coach of therapeut.

Door je werkgeheugen zwaar te belasten met deze afleiding, heeft je brein simpelweg geen capaciteit meer om de hevige emotie aan de herinnering gekoppeld te houden. De scherpe randjes verdwijnen letterlijk. De herinnering wordt daardoor vager, abstracter en verliest definitief haar emotionele slagkracht. Je herprogrammeert als het ware de reactie van je eigen brein.

Het logische gevolg hiervan is dat de trigger in het heden geen interne alarmbellen meer doet afgaan. Je voelt je ineens een stuk rustiger in situaties die voorheen direct zweethanden, hartkloppingen of benauwdheid veroorzaakten. Het onverwerkte verleden stuurt niet langer je emoties in het nu aan, waardoor je weer vol vertrouwen je dagelijkse dingen kunt doen.

Wanneer is EMDR niet voldoende bij angst?

EMDR is minder geschikt of vaak onvoldoende wanneer je angst geen duidelijke aanleiding heeft, zoals bij aanhoudend piekeren of een algemeen, sluimerend gevoel van onveiligheid. Ook als de angst direct voortkomt uit actuele, reële problemen in je dagelijks leven - zoals serieuze relatieproblemen of financiële stress - is alleen het toepassen van EMDR niet de juiste oplossing.

Sommige mensen ervaren een constante onderstroom van spanning zonder dat ze dit aan één of meerdere specifieke gebeurtenissen kunnen ophangen. Vaak zie je dit patroon terug bij een bredere angst- en paniekstoornis. In dat geval is het verleden niet de absolute hoofdoorzaak, maar zit de kern van de klacht in een structureel patroon van negatieve gedachten en belemmerende overtuigingen.

Voor deze meer diffuse, algemene angsten is een andere benadering nodig. Vaak is een combinatie van methodes dan veel effectiever. Je hebt in zo'n situatie simpelweg meer baat bij begeleiding van een psycholoog. Iemand die je actief leert omgaan met onzekerheid, of methodes die je vastgeroeste denkpatronen in het hier en nu uitdagen. Benieuwd naar de kosten? Bekijk de mogelijkheden op onze pagina over therapie en vergoeding.

Heb je last van een specifieke angst die je leven beperkt en weet je goed waar deze vandaan komt? Blijf er niet onnodig lang mee rondlopen. Pak de regie over je eigen leven terug en vind een EMDR therapeut via Geef Inzicht die direct met jou aan de slag kan, zonder wachttijd.

Vind een EMDR therapeut ➜

Veelgestelde vragen over EMDR bij angst

Gerelateerde vragen