Hoe werkt therapie vergoeding in Nederland?
Therapie vergoeding in Nederland is opgebouwd uit twee lagen: de basisverzekering en de aanvullende verzekering. De basisverzekering dekt behandelingen in de basis-ggz en gespecialiseerde ggz, mits er een verwijzing is van de huisarts en de behandelaar een BIG-registratie heeft. De aanvullende verzekering biedt dekking voor alternatieve en complementaire therapievormen.
Het Nederlandse zorgstelsel maakt onderscheid tussen gecontracteerde en niet-gecontracteerde zorg. Bij een gecontracteerde therapeut declareert de behandelaar rechtstreeks bij de verzekeraar. Bij een niet-gecontracteerde therapeut betaal je zelf en dien je achteraf een declaratie in. De vergoeding bij niet-gecontracteerde zorg ligt doorgaans tussen de 60% en 80% van het marktconforme tarief.
Het is belangrijk om vooraf bij je zorgverzekeraar na te vragen welke therapievormen vergoed worden en onder welke voorwaarden. Elke verzekeraar hanteert eigen regels en de polisvoorwaarden kunnen per jaar wijzigen. Door je goed te informeren, voorkom je onverwachte kosten.
Wat vergoedt de basisverzekering?
De basisverzekering vergoedt psychologische hulp in de basis-ggz en gespecialiseerde ggz. Dit omvat behandelingen door een psycholoog, psychotherapeut of psychiater die BIG-geregistreerd is. Voorwaarde is een verwijsbrief van de huisarts met een DSM-5 classificatie.
Behandelingen zoals cognitieve gedragstherapie, EMDR en schematherapie vallen onder de basisverzekering wanneer ze worden uitgevoerd door een geregistreerde behandelaar. Het eigen risico is hierbij wel van toepassing: in 2026 bedraagt het verplichte eigen risico 385 euro per jaar.
Niet alle psychische klachten komen in aanmerking voor vergoeding vanuit de basisverzekering. Aanpassingsstoornissen, relatieproblemen zonder bijkomende diagnose en werkgerelateerde klachten vallen bijvoorbeeld buiten de dekking. In die gevallen kan een aanvullende verzekering of zelfbetaling een alternatief zijn.
Wat vergoedt de aanvullende verzekering?
De aanvullende verzekering biedt vergoeding voor therapievormen die niet onder de basisverzekering vallen. Denk aan behandelingen door een psychosociaal therapeut, hypnotherapeut, acupuncturist of andere complementaire therapeuten. De hoogte van de vergoeding varieert per verzekeraar en per pakket.
De meeste aanvullende pakketten vergoeden tussen de 500 en 1.500 euro per jaar voor alternatieve therapie. Sommige verzekeraars stellen als voorwaarde dat de therapeut is aangesloten bij een erkende beroepsvereniging zoals de RBCZ, NVPA of NFG. Therapeuten op GeefInzicht.nl voldoen aan deze kwaliteitseisen.
Het is verstandig om al bij het afsluiten van je verzekering na te denken over welke therapievorm je mogelijk nodig hebt. Aanvullende pakketten kun je doorgaans alleen in november of december wijzigen voor het nieuwe jaar. Check altijd de actuele polisvoorwaarden bij je verzekeraar voor de meest recente informatie.
"Veel mensen denken dat therapie duur is, maar met de juiste verzekering betaal je vaak maar een klein deel zelf. Het is zonde om hulp uit te stellen vanwege kosten die je misschien helemaal niet hoeft te maken."
Therapeut bij Geef Inzicht
Welke therapievormen worden vergoed?
Vanuit de basisverzekering worden evidence-based therapievormen vergoed zoals cognitieve gedragstherapie (CGT), EMDR, schematherapie, interpersoonlijke therapie en kortdurende psychodynamische therapie. Voorwaarde is dat de behandeling wordt uitgevoerd door een BIG-geregistreerde professional met een geldige verwijzing.
Vanuit de aanvullende verzekering worden diverse complementaire therapievormen vergoed. Veelvoorkomende vergoedte therapieen zijn: speltherapie, creatieve therapie, mindfulness-based therapie, coaching en lichaamsgerichte therapie. De vergoeding is afhankelijk van je specifieke aanvullende pakket en de registratie van de therapeut.
Online therapie wordt steeds vaker vergoed, zowel vanuit de basis- als de aanvullende verzekering. Veel verzekeraars hebben online behandelingen gelijkgesteld aan fysieke sessies, mits de therapeut aan dezelfde kwaliteitseisen voldoet. Dit maakt therapie toegankelijker voor mensen die niet gemakkelijk naar een praktijk kunnen reizen.
Hoe vraag je vergoeding aan?
Het aanvragen van therapie vergoeding verschilt per situatie. Voor de basisverzekering heb je een verwijsbrief van de huisarts nodig. De huisarts beoordeelt of je klachten in aanmerking komen voor vergoede zorg en verwijst je door naar een geschikte behandelaar. Bij een gecontracteerde behandelaar wordt de factuur rechtstreeks naar de verzekeraar gestuurd.
Voor de aanvullende verzekering is het proces eenvoudiger. Je ontvangt na elke sessie een factuur van de therapeut die je zelf indient bij je verzekeraar, meestal via de app of het online portaal. Zorg ervoor dat op de factuur de AGB-code van de therapeut, de behandeldatum, het tarief en een omschrijving van de behandeling staan vermeld.
Sommige therapeuten declareren rechtstreeks bij de verzekeraar, ook voor aanvullende zorg. Vraag hier vooraf naar, zodat je weet of je kosten moet voorschieten. De meeste declaraties worden binnen twee tot vier weken verwerkt door de zorgverzekeraar.
Wat betekent het eigen risico voor therapie?
Het eigen risico geldt alleen voor zorg die vanuit de basisverzekering wordt vergoed. In 2026 bedraagt het verplichte eigen risico 385 euro per persoon per jaar. Dit betekent dat je de eerste 385 euro aan zorgkosten zelf betaalt voordat de verzekeraar de kosten overneemt. Heb je een vrijwillig verhoogd eigen risico gekozen, dan komt dat bedrag daarbij op.
Voor therapie vanuit de aanvullende verzekering geldt het eigen risico niet. Dit is een belangrijk verschil: als je kiest voor een psychosociaal therapeut of een andere complementaire therapeut die vergoed wordt vanuit de aanvullende verzekering, betaal je geen eigen risico over deze sessies.
Heb je je eigen risico al verbruikt voor andere zorgkosten? Dan worden de kosten van therapie in de basis-ggz volledig vergoed door je basisverzekering. Het loont dus om aan het begin van het jaar te berekenen of je eigen risico al (deels) is opgebruikt voordat je een therapietraject start.
Hoe kies je een therapeut met vergoeding?
Bij het kiezen van een therapeut met vergoeding is het verstandig om eerst je polisvoorwaarden te controleren. Kijk welke therapeuten gecontracteerd zijn door je verzekeraar en welke beroepsregistraties worden erkend. Op GeefInzicht.nl vind je therapeuten die zijn aangesloten bij erkende beroepsverenigingen, waardoor vergoeding in veel gevallen mogelijk is.
Naast vergoeding is het belangrijk om te kiezen voor een therapeut die aansluit bij jouw hulpvraag. Een goede match tussen jou en de therapeut is een van de belangrijkste voorspellers van een succesvol therapietraject. Kijk daarom niet alleen naar de vergoedingsmogelijkheden, maar ook naar de specialisatie, werkwijze en ervaring van de therapeut.
Veel therapeuten op GeefInzicht.nl vermelden op hun profiel of ze geregistreerd zijn bij beroepsverenigingen als RBCZ, NFG of NVPA. Deze registraties zijn vaak een voorwaarde voor vergoeding vanuit de aanvullende verzekering. Neem bij twijfel contact op met je verzekeraar of met de therapeut zelf om de vergoedingsmogelijkheden te bespreken.
Basisverzekering, aanvullende verzekering en zelfbetaling vergeleken
De vergoeding van therapie hangt af van het type verzekering en de soort behandeling. Hieronder zie je de belangrijkste verschillen op een rij.
| Kenmerk | Basisverzekering | Aanvullende verzekering | Zelfbetaling |
|---|---|---|---|
| Verwijzing nodig | Ja, via huisarts | Nee | Nee |
| Eigen risico | Ja (385 euro in 2026) | Nee | Niet van toepassing |
| Wachttijd | Vaak weken tot maanden | Kort (1 tot 4 weken) | Kort (1 tot 2 weken) |
| Type therapeut | BIG-geregistreerd (psycholoog, psychiater) | RBCZ/NFG-geregistreerd | Vrije keuze |
| Vergoeding | 60% tot 100% (na eigen risico) | 500 tot 1.500 euro per jaar | Geen vergoeding |
| Geschikt bij | DSM-diagnose (depressie, angst, PTSS) | Levensvragen, stress, burn-out, groei | Elke hulpvraag, maximale keuzevrijheid |
Wil je weten welke optie het beste bij jou past? Een psychosociaal therapeut kan je hierbij adviseren tijdens een orienterend gesprek.
Veelgestelde vragen
Dat hangt af van het type therapie. Voor vergoeding vanuit de basisverzekering (basis-ggz of gespecialiseerde ggz) heb je een verwijsbrief van de huisarts nodig. Voor therapie die vergoed wordt vanuit de aanvullende verzekering is meestal geen verwijzing nodig. Je kunt dan rechtstreeks een afspraak maken met een therapeut. Vanuit de basisverzekering wordt het aantal sessies bepaald door het type behandeling en de ernst van de klachten. In de basis-ggz zijn dit doorgaans 5 tot 12 sessies. Vanuit de aanvullende verzekering wordt een jaarlijks maximumbedrag vergoed (vaak 500 tot 1.500 euro), wat neerkomt op circa 5 tot 15 sessies afhankelijk van het tarief. Ja, de meeste zorgverzekeraars vergoeden online therapie op dezelfde manier als fysieke sessies, mits de therapeut aan dezelfde kwaliteitseisen voldoet. Dit geldt zowel voor de basis- als de aanvullende verzekering. Controleer voor de zekerheid je polisvoorwaarden. Bij een niet-gecontracteerde therapeut betaal je de sessie zelf en dien je achteraf een declaratie in bij je verzekeraar. De vergoeding ligt doorgaans tussen de 60% en 80% van het marktconforme tarief. Het resterende bedrag betaal je zelf. Controleer vooraf bij je verzekeraar hoeveel je terugkrijgt. Nee, je aanvullende verzekering kun je alleen wijzigen tijdens de overstapperiode in november en december, voor het volgende kalenderjaar. Het is daarom verstandig om bij het kiezen van je pakket al rekening te houden met mogelijke therapiekosten. Sommige verzekeraars bieden een tussentijdse upgrade aan, maar dit is zeldzaam.Heb ik een verwijzing nodig voor therapie?
Hoeveel sessies worden vergoed?
Wordt online therapie ook vergoed?
Wat als mijn therapeut niet gecontracteerd is?
Kan ik halverwege het jaar overstappen naar een ander aanvullend pakket?
Bronnen
- Zorginstituut Nederland (2026). Verzekerde zorg: geestelijke gezondheidszorg (ggz).
- Rijksoverheid (2026). Eigen risico zorgverzekering.
- NFG (Nederlandse Federatie Gezondheidszorg). Vergoedingen complementaire zorg.
- RBCZ (Register Beroepsbeoefenaren Complementaire Zorg). Vergoedingswijzer 2026.
- NZa (Nederlandse Zorgautoriteit). Regeling geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg.
Bij Geef Inzicht helpen we mensen de juiste therapeut, coach of hulpverlener te vinden. Onze redactionele content wordt samengesteld op basis van vakliteratuur, inzichten van beroepsverenigingen en de dagelijkse praktijk van aangesloten professionals. Vragen, aanvullingen of correcties? Neem gerust contact met ons op.
