EMDR zelf doen raden we af: een opgeleide therapeut bereidt je voor en begeleidt je door de herinnering. Om rustig te worden kun je wel zelf oefeningen doen, zoals langer uitademen.
EMDR zelf doen raden we af. EMDR is een therapie voor nare herinneringen. Je haalt zo'n herinnering op terwijl je bijvoorbeeld oogbewegingen maakt. Een opgeleide therapeut bereidt je daar eerst op voor en begeleidt je erdoorheen. Naar EMDR zonder therapeut is nauwelijks onderzoek gedaan. Wat je wel zelf kunt doen, is oefenen om rustig te worden, bijvoorbeeld door langer uit te ademen. Wil je EMDR, zoek dan een EMDR-therapeut.
Waarom is EMDR zelf doen lastig?
EMDR zelf doen is lastig, omdat de behandeling meer is dan oogbewegingen. Volgens de Vereniging EMDR Nederland bespreekt de therapeut eerst uitgebreid hoe je je emoties de baas kunt blijven. Pas daarna begint de verwerking van de herinnering.
Tijdens zo'n sessie kan er veel naar boven komen. Ook daarna kan het nog even doorwerken, met nieuwe beelden of gevoelens. Volgens de vereniging duurt dat meestal niet langer dan drie dagen. Een therapeut helpt je om daar goed mee om te gaan. Doe je het alleen, dan heb je die hulp niet.
Wat zegt onderzoek over EMDR zonder therapeut?
Twee onderzoekers zochten in acht databases naar studies over zelf toegepaste EMDR. Hun artikel verscheen in 2020. Ze vonden maar één studie. Die was klein en had duidelijke zwaktes. Hun conclusie: of EMDR zonder therapeut veilig is en werkt, is nog niet duidelijk.
EMDR met een therapeut is wel goed onderzocht, vooral bij PTSS (posttraumatische stressstoornis). Lees meer over hoe effectief EMDR is bij PTSS.
Wat kun je wel zelf doen?
Je kunt wel zelf oefenen om rustiger te worden. Denk aan langer uitademen dan inademen. Of aan de 5-4-3-2-1-oefening, waarbij je let op wat je ziet, hoort en voelt. Deze en andere oefeningen vind je bij somatische oefeningen die je zelf kunt doen. Ze zijn bedoeld om tot rust te komen, niet om in je eentje een nare herinnering te verwerken.
Wat is de vlinderknuffel?
Online kom je soms de vlinderknuffel (butterfly hug) tegen. Daarbij kruis je je armen voor je borst en tik je om en om met je handen. De Mexicaanse EMDR-therapeut Lucina Artigas bedacht hem in 1998. Zij en Ignacio Jarero beschreven de methode later.
Therapeuten gebruiken de vlinderknuffel binnen EMDR, ook bij groepen. Volgens de bedenkers is het geen ontspanningsoefening. Ze raden af om hem daarvoor te gebruiken. Leer hem dus van een therapeut.
En EMDR-apps en video's?
Er zijn apps en video's met bewegende stippen of geluid om links en rechts mee te volgen. Daarmee doe je nog geen behandeling. Amsterdam UMC en Arq begonnen in 2016 een onderzoek naar een app met spelletjes. Die houden je geheugen bezig terwijl je aan de nare herinnering denkt, net als de oogbewegingen bij EMDR. In dat onderzoek gebruiken mensen de app tussen de sessies met hun therapeut, niet in plaats daarvan.
Heb je last van een nare herinnering? Ga dan naar je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar een psycholoog die EMDR geeft. Denk je aan zelfdoding? Bel dan gratis 113 of 0800-0113, of chat via 113.nl.
Wil je EMDR met een therapeut?
Veelgestelde vragen over EMDR zelf doen
Of EMDR zelf doen gevaarlijk is, is niet goed onderzocht. Het risico is vooral dat er heftige herinneringen en gevoelens opkomen terwijl niemand je helpt. Daarom raden we af om in je eentje een nare herinnering te verwerken.
Sommige therapeuten bieden EMDR online aan, via beeldbellen. Dat is iets anders dan EMDR zelf doen: de therapeut is erbij en begeleidt je. Vraag een therapeut of online bij jou past.
De vlinderknuffel is geen oefening tegen angst. Therapeuten gebruiken hem binnen EMDR. Heb je vaak last van angst, of wordt het niet minder? Bespreek het dan met je huisarts.
Een EMDR-therapeut vind je bijvoorbeeld via de Vereniging EMDR Nederland, die een lijst van opgeleide therapeuten bijhoudt. Je huisarts kan je ook doorverwijzen. Op Geef Inzicht vind je therapeuten die EMDR geven.
Bronnen
- Vereniging EMDR Nederland. EMDR, informatie voor cliënten (folder). Geraadpleegd op 2 oktober 2026.
- Waterman LZ, Cooper M. Self-administered EMDR therapy: potential solution for expanding the availability of psychotherapy for PTSD or unregulated recipe for disaster? BJPsych Open, 2020, 6, e115.
- Jarero I, Artigas L. The EMDR therapy butterfly hug method for self-administered bilateral stimulation. Iberoamerican Journal of Psychotraumatology and Dissociation, 2021, 11(1).
- Amsterdam UMC en Arq. Addition of the EMD app in PTSD treatment (Onderzoek met mensen, studie 23716, gestart in 2016). Geraadpleegd op 2 oktober 2026.
