In de ggz hoor je binnen 4 weken een eerste gesprek te hebben, en binnen 10 weken daarna behandeling. Duurt het langer? Bel je zorgverzekeraar.
Sta je op een lange wachtlijst voor een psycholoog? Een psycholoog helemaal zonder wachtlijst vind je niet altijd, maar je hoeft niet stil te zitten. In de ggz (geestelijke gezondheidszorg) hoor je binnen 4 weken een eerste gesprek te hebben. Binnen 10 weken daarna hoort je behandeling te starten. Duurt het langer, dan moet je zorgverzekeraar je helpen. Je kunt ook vragen of de praktijkondersteuner van je huisarts je kan helpen. Meer over wat een psycholoog doet, lees je bij psycholoog.
Hoe lang mag je wachten op een psycholoog?
Voor de ggz gelden afspraken over hoe lang wachten nog redelijk is. Ze heten de Treeknormen:
- Eerste gesprek: binnen 4 weken.
- Behandeling: binnen 10 weken na dat eerste gesprek.
In de praktijk lukt dat lang niet altijd. Begin 2023 was ruim een derde van de wachttijden in de basis-ggz (lichtere klachten) langer dan de norm. In de gespecialiseerde ggz (zwaardere klachten) was dat ruim 40 procent. Nieuwere landelijke cijfers zijn er nog niet, omdat de meetmethode verandert.
Wat kun je doen om sneller hulp te krijgen?
- Ga naar de praktijkondersteuner. Vaak heeft je huisarts een praktijkondersteuner voor psychische klachten, maar niet altijd. Meestal stuurt je huisarts je door. Je betaalt daarvoor geen eigen risico.
- Bel je zorgverzekeraar. Is de wachttijd langer dan de norm? Meld dat dan meteen bij je zorgverzekeraar. Die moet je helpen een zorgaanbieder te vinden waar je eerder terechtkunt. Dit heet wachtlijstbemiddeling of zorgbemiddeling.
- Vraag meerdere praktijken naar hun wachttijd. Wachttijden kunnen per praktijk verschillen. Vraag je huisarts of je verwijzing ook bij een andere praktijk geldt.
- Kijk ook buiten de basisverzekering. Je kunt ook een psycholoog of therapeut kiezen die je zelf betaalt. Hieronder lees je wat dat voor de kosten betekent.
Wat betekent dit voor je verwijzing en de kosten?
Je kunt ook zonder verwijzing naar een psycholoog. Maar wil je dat de basisverzekering de behandeling betaalt? Dan heb je een verwijzing nodig, meestal van je huisarts. Die behandeling gaat wel van je eigen risico af. In 2026 is dat 385 euro per jaar. Zonder verwijzing betaal je zelf, of krijg je soms iets terug uit je aanvullende verzekering. Hoe dat precies werkt, lees je bij therapie vergoeding.
Wat als het niet kan wachten?
Gaat het nu echt niet goed? Wacht dan niet tot je aan de beurt bent. Bel je huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost.
Denk je aan zelfdoding? Bel dan gratis 113 of chat via 113.nl. Dat kan dag en nacht, en anoniem. Is er direct gevaar? Bel 112.
Wil je zelf psychologen vergelijken en naar hun wachttijd vragen?
Veelgestelde vragen
Een praktijkondersteuner voor psychische klachten werkt bij je huisarts. In een aantal gesprekken kijk je samen naar je klachten. Je leert bijvoorbeeld anders omgaan met problemen, of weer meer dingen doen. Is meer hulp nodig, dan kan je huisarts je doorsturen naar een psycholoog.
Je verzekeraar heeft zorgplicht: die moet zorgen dat je op tijd zorg krijgt. De verzekeraar zoekt dan een aanbieder waar je sneller terechtkunt. Lukt dat niet, dan vergoedt die soms zorg van een aanbieder zonder contract. Bel of mail je verzekeraar en vertel hoe lang de wachttijd is. Houd je verwijsbrief bij de hand.
Vaak wel. Op je verwijzing staat of je naar de basis-ggz of de gespecialiseerde ggz gaat. Wil je naar een andere praktijk? Vraag je huisarts of je verzekeraar of dat kan. Check wel of de psycholoog een contract heeft met je zorgverzekeraar, anders krijg je misschien niet alles vergoed.
Een korte wachttijd zegt op zichzelf niet veel. Kijk vooral naar de opleiding en registratie. Een GZ-psycholoog (gezondheidszorgpsycholoog) heeft na de universiteit nog 2 jaar opleiding gedaan. Die staat in het BIG-register; dat check je op bigregister.nl. Een basispsycholoog staat daar niet in. Vraag dan naar opleiding en beroepsvereniging.
Bronnen
- Rijksoverheid. Krijg ik te maken met wachttijden als ik zorg nodig heb? rijksoverheid.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- RIVM. Monitor mentale gezondheid: wachttijden ggz (cijfers NZa, eerste kwartaal 2023). rivm.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Rijksoverheid. Eigen risico zorgverzekering. rijksoverheid.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Thuisarts (NHG). Ik voel me somber of depressief en krijg hulp van de praktijkondersteuner. thuisarts.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Consumentenbond. Vergoeding psychische hulpverlening 2026. consumentenbond.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- CIBG. BIG-register. bigregister.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- 113 Zelfmoordpreventie. Heb je nu hulp nodig? 113.nl. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
