Hoe verwerk je een trauma? Wat helpt in de eerste weken

Wat is normaal na iets ergs?

In de eerste dagen na een heftige gebeurtenis kun je veel merken (Thuisarts.nl):

• Het doet pijn als je eraan denkt.
• Je beleeft de gebeurtenis opnieuw in je hoofd, of je hebt nachtmerries.
• Je bent somber, boos of onrustig, en je huilt veel.
• Je bent snel moe en kunt je slecht concentreren.
• Je schrikt snel en heftig.
• Je vermijdt dingen die je aan de gebeurtenis herinneren.

Dit zijn gewone reacties op iets wat niet gewoon is. Ze betekenen niet dat er iets mis is met jou. Na een paar dagen worden ze meestal minder.

Soms blijven de klachten langer, of komen er klachten bij. Je voelt de spanning in je lichaam, bijvoorbeeld als hoofdpijn, darmklachten of spierpijn. Je schaamt je of voelt je schuldig. Je voelt je verdoofd, of je voelt je onveilig en moet steeds opletten. Artsen noemen dat een acute stress-stoornis. Je huisarts kan je hierbij helpen. Daarvoor hoef je niet te wachten.

Wat helpt bij het verwerken?

Deze adviezen kunnen helpen. Ze komen van Thuisarts.nl, de website van de huisartsen:

• Praat of schrijf erover. Vertel aan mensen die je steunen wat er is gebeurd. De eerste keer kan dat moeilijk zijn. Is praten lastig, dan kan opschrijven ook helpen.
• Houd een vast ritme. Ga op tijd naar bed en sta op tijd op. Eet drie maaltijden per dag.
• Beweeg, het liefst in de natuur. Wandel, fiets of ga hardlopen, ook als je er geen zin in hebt. Buiten zijn en bewegen maakt angst en somberheid minder.
• Drink geen alcohol en gebruik geen drugs of kalmeringsmiddelen. Ze lijken even te helpen, maar je verwerkt de gebeurtenis er niet mee. En je kunt eraan verslaafd raken. Heb je kalmeringsmiddelen van je arts gekregen? Bespreek dan met je arts wat je ermee doet.
• Zoek afleiding als je blijft piekeren. Ga sporten, of doe iets leuks met iemand.
• Zoek mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Slachtofferhulp kan je daarbij helpen.

Hoe lang duurt het verwerken?

Meestal gaan de klachten binnen vier weken over (Thuisarts.nl). Over gaan is niet hetzelfde als vergeten. De herinnering blijft, maar hij beheerst je dag minder.

Bij sommige mensen blijven de klachten. Ze blijven aan de gebeurtenis denken, of gaan bepaalde plekken en situaties uit de weg. Soms ontstaan er later andere problemen, zoals somberheid, angst of te veel drinken.

Wanneer zoek je hulp?

Ga naar je huisarts als:

• je na vier weken nog klachten hebt, zoals spanning, onrust, moe zijn of nergens zin in hebben;
• je eerder al met iemand over de gebeurtenis wilt praten;
• de gebeurtenis lang geleden is, maar je er nog steeds last van hebt. Daar is het nooit te laat voor.

Blijven de klachten, dan kijkt je huisarts wat er aan de hand is. Soms is dat PTSS (posttraumatische stress-stoornis). Daarover lees je meer op onze pagina over PTSS. Direct hulp nodig? De nummers staan bovenaan dit artikel.

Welke behandeling is er als klachten blijven?

Blijven de klachten en is er sprake van PTSS, dan kan psychotherapie goed helpen. Thuisarts noemt drie vormen die het meest gebruikt worden: in gedachten teruggaan naar de gebeurtenis, anders leren denken over wat er is gebeurd (cognitieve therapie) en EMDR, een therapie met oogbewegingen. Welke behandeling bij jou past, bespreek je met je huisarts of behandelaar. Meer over de mogelijkheden lees je in wat is de beste therapie bij trauma. Gaat het om iets uit je jeugd, lees dan over jeugdtrauma verwerken.

Hoe verwerk je een trauma: waar het op neerkomt

De eerste weken na iets ergs zijn zwaar, en heftige reacties horen daarbij. Zorg goed voor jezelf en zoek steun bij mensen om je heen. Wordt het na vier weken niet minder, of wil je eerder praten? Je huisarts helpt je verder. Ook als het lang geleden is.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde vragen