Trauma met een kleine t: Een vaak onderschat en onderkend verschijnsel

Kennisartikel

Als we aan trauma denken, denken we vaak aan heftige gebeurtenissen: seksueel misbruik, geweld, scheiding, overlijdens, enzovoort. Toch is trauma niet zozeer de gebeurtenis zelf, maar wat het met jou doet.

Wat is ‘trauma met een kleine t’?

Er bestaat ook een ander soort trauma die vaak niet wordt herkend. Dit kan bijvoorbeeld voortkomen uit een fase in je jeugd waarin je voortdurend een deel van jezelf moest onderdrukken, omdat dat deel als “ongewenst” werd gezien en daardoor de verbinding met bijvoorbeeld je ouders verstoorde.

Voorbeeld: Spontaniteit onderdrukken

Stel je voor: je bent als kind heel spontaan en snel enthousiast. Je roept bijvoorbeeld blij: “Kijk pap!!” Maar als je vader daar niet op zit te wachten, zegt hij geïrriteerd:
“Pietje -zucht- wat nu weer…., oh het is máár een vliegtuig. Doe toch niet steeds zo overdreven!!!”

Wat gebeurt er dan?

• Pietje wil in verbinding blijven met zijn vader, zich gezien en gehoord voelen en geliefd zijn.
• Om dat in stand te houden, gaat Pietje zijn spontaniteit dempen.
• Dit gebeurt onbewust; een conditionering is geboren.
• Wordt Pietje zelfs belachelijk gemaakt, dan kan hij deze eigenschap van zichzelf gaan verafschuwen.
• Er ontstaat toxische schaamte: je schaamt je niet om wat je doet, maar om wie je bént.

Gevolgen op latere leeftijd

Pietje groeit verder op en kijkt later terug op een best wel prettige jeugd. Maar die tijd heeft toch impact:

• Ook in zijn volwassen leven is Piet niet volledig zichzelf; een deel van zijn persoonlijkheid “mag” niet meedoen.
• Dit komt vaak in het begin niet tot uiting, maar na een tijdje voelt Piet zich vermoeid, ziet op tegen werk en sociale situaties.
• Hij leeft met een ingetrapte rem: de impuls om enthousiast te reageren wordt onderdrukt door zijn geconditioneerde binnenwereld.
• Hij ziet anderen spontaan en lyrisch zijn, en gewaardeerd worden. Piet zou dat ook willen, maar durft niet.

Het innerlijk kind en heling

Vanuit het perspectief van het innerlijk kind:

• In Piet leeft nog altijd dat ‘Pietje’ met de overtuiging: “Mijn spontaniteit is slecht en schadelijk; ik moet het onderdrukken.”
• Wat Pietje mag leren, is juist dat dit een prachtige eigenschap is!
• Alleen Piet kan zichzelf hierin genezen en ondersteunen.

Hoe kun je hiermee aan de slag?

• In een innerlijke kind-meditatie met een therapeut of ademcoach maak je echt contact met je innerlijke kind.
• Met visualisatie en het voelen van emoties kan je schaamte op die eigenschap aanraken.
• Stel jezelf vragen als: waar merk ik dat in mijn lichaam, wat roert zich?

Een sessie verbonden ademhaling is hierbij ideaal:

• Opgesloten emoties komen vrij.
• Zielsbewegingen die eerder zijn gestopt (zoals spontaan willen reageren) worden afgemaakt.
• Er ontstaat meer ruimte in jezelf en een eerste kans op acceptatie van je ware kern kan zich aandienen.

Brede toepasbaarheid

Dit proces geldt natuurlijk ook voor veel andere conditioneringen of het onderdrukken van delen van jezelf, zoals:

• Niet verdrietig mogen zijn (“Als je niet stopt met huilen, geef ik je wat om te huilen”)
• Niet druk zijn
• Niet zoveel praten

Het kan ook zijn dat je als kind een rol op je neemt die niet bij je past, bijvoorbeeld altijd je best willen doen. Het lijkt dan alsof dit je eigen wil is, maar eigenlijk ontstaat het uit het voorwaardelijke karakter van liefde van je ouders: je ontvangt hun liefde alleen als je je best doet, hoge cijfers haalt of wint met sport.

Goed zijn zoals je bent, in plaats van alleen als je succesvol bent of je uiterste best doet, is dan wat je je innerlijke kind mag laten zien.