Vergelijk CGT en EMDR bij angstklachten. Ontdek welke therapie het beste bij jouw angststoornis past en hoe je de juiste keuze maakt.
De vraag naar de "beste" therapie is begrijpelijk, maar er is niet één antwoord dat voor iedereen geldt. De meest effectieve behandeling hangt af van jouw specifieke klachten, de oorsprong van je angst en wat bij jou als persoon past. Wel zijn er een aantal bewezen effectieve methoden, zoals cognitieve gedragstherapie en EMDR, die vaak worden ingezet om een angst- en paniekstoornis succesvol aan te pakken. We helpen je hier op weg om de verschillen te begrijpen.
"De beste therapie is de therapie die bij jou past. Sommige cliënten hebben meer baat bij het uitdagen van gedachten via CGT, anderen bij het verwerken van een specifieke herinnering via EMDR. Vaak combineer ik beide."
Ervaren angstspecialist via Geef Inzicht
Cognitieve gedragstherapie bij een angststoornis
Wanneer je zoekt naar hulp voor angstklachten, kom je al snel uit bij cognitieve gedragstherapie. Deze therapievorm wordt vaak gezien als de gouden standaard voor de behandeling van angststoornissen, en met goede reden. CGT is een praktische en doelgerichte aanpak die zich richt op het hier en nu. Het uitgangspunt is dat jouw gedachten, gevoelens en gedrag onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Negatieve of niet-realistische gedachten kunnen leiden tot angstgevoelens, die je vervolgens aanzetten tot vermijdingsgedrag.
Samen met een therapeut onderzoek je welke gedachtenpatronen jouw angst voeden. Je leert deze 'denkfouten' te herkennen en uit te dagen. Zijn je angstige gedachten wel echt waar? Zijn er andere, meer realistische manieren om naar een situatie te kijken? Door je gedachten te veranderen, verandert ook je gevoel. Dit is het 'cognitieve' deel van de therapie.
Daarnaast ga je aan de slag met het 'gedragsmatige' deel. Dit betekent vaak dat je, onder begeleiding van je therapeut, stapsgewijs de situaties opzoekt die je nu uit de weg gaat. Dit heet 'exposure' of blootstelling. Door te ervaren dat de gevreesde ramp uitblijft, leer je dat de angst ongegrond is en neemt deze langzaam af. CGT is vooral effectief als je last hebt van specifieke fobieën, een sociale angststoornis, een paniekstoornis of een gegeneraliseerde angststoornis waarbij je je over van alles en nog wat zorgen maakt.
Wanneer is EMDR een betere keuze?
Hoewel CGT breed inzetbaar is, kan in sommige gevallen EMDR therapie een betere keuze zijn. Dit geldt met name wanneer je angstklachten duidelijk voortkomen uit een of meerdere specifieke, ingrijpende gebeurtenissen uit het verleden. Denk aan een ongeluk, een geweldsincident of een andere schokkende ervaring die je niet goed hebt kunnen verwerken. De angst die je nu voelt, is dan een direct gevolg van dit onverwerkte trauma.
EMDR, wat staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing, is speciaal ontwikkeld om de emotionele lading van nare herinneringen te verminderen. Tijdens een EMDR-sessie haal je de traumatische herinnering terug in je gedachten, terwijl je tegelijkertijd met je ogen de hand van de therapeut volgt of luistert naar piepjes via een koptelefoon. Dit proces helpt je brein om de informatie opnieuw en op een juiste manier te verwerken.
Het doel is niet om de herinnering te wissen, maar om ervoor te zorgen dat deze niet langer de heftige emotionele reacties oproept die je angst veroorzaken. Waar CGT zich vooral richt op het veranderen van huidige denk- en gedragspatronen, pakt EMDR dus de dieperliggende oorzaak van de angst aan: de vastzittende herinnering. Als je merkt dat je angst telkens wordt getriggerd door beelden of gevoelens die te maken hebben met een specifieke gebeurtenis, is het zinvol om te onderzoeken of EMDR kan helpen bij jouw angst.
Hoe kies je de juiste therapie voor jouw angstklachten?
Het kan overweldigend zijn om zelf te bepalen welke therapievorm het beste bij jou past. De informatie hierboven geeft je een richting, maar de beste eerste stap is altijd een kennismakingsgesprek met een gekwalificeerde therapeut of psycholoog. In zo'n gesprek kun je jouw verhaal vertellen en je klachten toelichten. De therapeut kan vervolgens een goede inschatting maken van de onderliggende problematiek en een passend behandelvoorstel doen.
Je hoeft de keuze dus niet alleen te maken. Een goede therapeut zal samen met jou kijken wat nodig is en zal de verschillende mogelijkheden met je bespreken. Wees ook niet bang om vragen te stellen over de aanpak en de ervaring van de therapeut met jouw specifieke klachten. Een gevoel van vertrouwen en een goede klik met je behandelaar zijn minstens zo belangrijk voor het slagen van de therapie als de methode zelf.
Bovendien is het goed om te weten dat therapievormen niet altijd strikt gescheiden zijn. Veel therapeuten integreren elementen uit verschillende methodes om een behandeling op maat te maken die precies aansluit bij jouw behoeften. Zo kan een traject starten met EMDR om een specifiek trauma te verwerken, en daarna overgaan op CGT om resterende vermijdingspatronen aan te pakken. Het belangrijkste is dat je een aanpak vindt die voor jou werkt. Benieuwd naar de kosten? Lees meer over therapie en vergoeding.
De stap zetten naar hulp is vaak het moeilijkst, maar ook het meest waardevol. Je hoeft niet alleen met je angst te blijven rondlopen. Er is effectieve hulp beschikbaar die je kan helpen de controle over je leven terug te krijgen. Neem de tijd om een professional te zoeken bij wie jij je prettig voelt. Je kunt vandaag nog beginnen en een therapeut vind een therapeut die bij jou past.
Veelgestelde vragen over therapie bij een angststoornis
Bij CGT duurt een behandeling meestal 8 tot 20 sessies. Bij EMDR zijn vaak minder sessies nodig, vooral als de angst voortkomt uit een specifieke gebeurtenis. De duur hangt af van de ernst van je klachten en het type angststoornis.
Ja, veel therapeuten combineren CGT en EMDR. Bijvoorbeeld: eerst EMDR om een onderliggend trauma te verwerken, daarna CGT om vermijdingsgedrag en negatieve denkpatronen aan te pakken. De therapeut stelt samen met jou het beste plan op.
Bij een diagnose van een angststoornis wordt therapie vaak vergoed vanuit de basisverzekering. Hiervoor heb je meestal een verwijzing van de huisarts nodig. Zonder diagnose kan vergoeding via het aanvullend pakket mogelijk zijn.
Veel mensen ervaren na therapie een sterke afname van hun angstklachten en kunnen weer normaal functioneren. Of de angst volledig verdwijnt, verschilt per persoon. Je leert in elk geval effectief omgaan met angst, waardoor het je leven niet meer beheerst.
Bij een vrijgevestigde therapeut heb je meestal geen verwijzing nodig. Je kunt rechtstreeks een afspraak maken. Voor vergoeding vanuit de basisverzekering is in de meeste gevallen wel een verwijzing van de huisarts vereist.
Bronnen
- Hofmann, S.G. & Smits, J.A. (2008). Cognitive-behavioral therapy for adult anxiety disorders: A meta-analysis. Journal of Clinical Psychiatry, 69(4), 621-632.
- Shapiro, F. (2018). Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) Therapy. 3rd ed. Guilford Press.
- Bandelow, B. et al. (2015). Efficacy of treatments for anxiety disorders: A meta-analysis. International Clinical Psychopharmacology, 30(4), 183-192.
- World Health Organization (2013). Guidelines for the Management of Conditions Specifically Related to Stress. WHO.
- GGZ Standaarden (2024). Zorgstandaard Angstklachten en angststoornissen. Akwa GGZ.
