Winterdepressie: hoe herken je het en wat helpt?

Wat is een winterdepressie?

Een winterdepressie is een depressie die elk jaar in de herfst of winter begint. In de lente gaan de klachten vanzelf weer weg. Je spreekt van een winterdepressie als dit twee jaar achter elkaar zo gaat (Thuisarts.nl).

Een paar slechte dagen in de winter is nog geen depressie. Bij een depressie heb je de klachten bijna elke dag, het grootste deel van de dag, en langer dan twee weken (Thuisarts.nl).

Welke klachten horen erbij?

Volgens Thuisarts.nl kun je bij een winterdepressie last hebben van:

• een somber gevoel, weinig plezier, een gevoel van leegte of waardeloosheid;
• weinig energie en veel moe zijn;
• veel slapen;
• veel eten, vooral zoete dingen, en daardoor aankomen;
• sneller boos of verdrietig zijn, en sterker geraakt worden door kritiek;
• een zwaar gevoel in je armen en benen.

Waarom krijg je het in de winter?

Waarschijnlijk komt het door het gebrek aan daglicht. Daglicht regelt hoeveel melatonine je lichaam maakt. Dat is het hormoon dat je biologische klok bijhoudt. Bij weinig licht maak je meer melatonine, en daardoor voel je je moe, slaperig en somber. Ook serotonine speelt waarschijnlijk een rol. Daarvan maak je minder als er weinig licht is (Thuisarts.nl).

Hoe werkt lichttherapie?

Lichttherapie is de behandeling die bij een winterdepressie meestal helpt (Thuisarts.nl). Zo gaat het:

• De lamp. Je gebruikt een lamp die 10.000 lux wit licht geeft, zonder uv-licht. Je kunt zo'n lamp huren of kopen, bijvoorbeeld bij een thuiszorgwinkel of online.
• Elke ochtend. Ga direct na het opstaan ongeveer 35 centimeter voor de lamp zitten. Houd je ogen open, maar kijk niet recht in het licht. Je kunt ondertussen ontbijten of lezen.
• Een halfuur. Doe dit elke ochtend 30 minuten.
• Een week. Vaak is een week genoeg. Helpt het nog niet genoeg, ga dan een of twee weken door. Bij sommige mensen duurt het 2 tot 4 weken voor het werkt. Na 6 weken heeft doorgaan geen zin meer.

Lichttherapie heeft weinig bijwerkingen. Je kunt misselijk worden, hoofdpijn of vermoeide ogen krijgen, of onrustig worden. Doe je het later op de dag, dan kun je moeilijker in slaap komen.

Overleg eerst met je huisarts als:

• je een ziekte van je netvlies hebt;
• je een ziekte hebt die je ogen kan beschadigen, zoals diabetes of reumatoïde artritis;
• je een huidziekte hebt, zoals zonneallergie;
• je medicijnen gebruikt die je gevoeliger maken voor licht.

Wat kun je zelf nog meer doen?

Naast lichttherapie helpt het om je dagen een vast ritme te geven. Thuisarts.nl noemt:

• Doe dingen op vaste tijden. Sta op, eet en ga slapen rond dezelfde tijd.
• Ga elke dag naar buiten. Ook als het grijs is.
• Beweeg. Een wandeling of fietstocht telt al.
• Houd contact met anderen. Spreek af en doe dingen samen, ook als je er weinig zin in hebt.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ga naar je huisarts als lichttherapie na twee tot drie weken niet genoeg helpt, als het niet bij je past, of als je geen lamp kunt gebruiken. Samen kijk je dan naar iets anders. Thuisarts.nl noemt hulp van de praktijkondersteuner, gesprekken met een psycholoog of medicijnen tegen depressie.

Ga ook naar je huisarts als je twijfelt of het wel een winterdepressie is, of als de klachten heel zwaar zijn.

Praten met een psycholoog of therapeut kan ook helpen om te leren omgaan met de donkere maanden. Bijvoorbeeld door samen te kijken naar je ritme en naar gedachten die je somberder maken.

Winterdepressie: waar het op neerkomt

Een winterdepressie komt elk jaar terug in de herfst of winter en gaat in de lente weer over. Je bent somber, moe, slaapt veel en hebt trek in zoet. Lichttherapie helpt vaak al binnen een paar weken. Geef je dagen een vast ritme, ga elke dag naar buiten en zoek anderen op. Helpt het niet genoeg, ga dan naar je huisarts. Je hoeft niet te wachten tot het lente is.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde vragen