Hypnotherapeut

Wat is hypnotherapie?

Hypnotherapie is een therapievorm waarbij je in een diepe staat van ontspanning (trance) wordt gebracht om toegang te krijgen tot je onderbewuste. Een hypnotherapeut gebruikt deze staat om samen met jou klachten als angst, fobieën, trauma of ongewenste gewoonten aan te pakken.

Is hypnotherapie hetzelfde als hypnose?

Hypnose is een natuurlijk verschijnsel dat de meeste mensen onbewust ervaren in het dagelijks leven. Het is een staat van veranderd bewustzijn waarin de aandacht sterk naar binnen is gericht. U kunt het vergelijken met het moment dat u volledig opgaat in een boek of een film, waardoor u de omgeving tijdelijk vergeet. Dit wordt ook wel een alledaagse trance genoemd.

Tijdens therapeutische hypnose wordt deze staat van geconcentreerde aandacht doelgericht opgeroepen en benut. Kenmerkend voor hypnose is een verhoogde ontvankelijkheid voor suggesties die in lijn zijn met de doelen van de cliënt. Het is een staat van diepe fysieke en mentale ontspanning, waarbij de kritische factor van het bewuste denken tijdelijk op de achtergrond raakt. Hierdoor wordt de weg vrijgemaakt naar het onderbewustzijn, waar diepgewortelde overtuigingen, emoties en herinneringen zijn opgeslagen. De cliënt houdt te allen tijde de controle en is zich bewust van wat er gebeurt.

Er bestaan veel misverstanden over hypnose, vaak gevoed door showhypnose zoals te zien op televisie. Bij therapeutische hypnose is er geen sprake van controleverlies, slaap of bewusteloosheid. U zult geen dingen doen of zeggen die tegen uw wil of waarden ingaan. De therapeut kan u niet dwingen om geheimen te onthullen of handelingen uit te voeren die u niet wilt. De staat van trance is een samenwerking tussen therapeut en cliënt, gebaseerd op vertrouwen en een gedeeld doel.

Hoe verloopt een hypnotherapiesessie stap voor stap?

Hoewel de exacte invulling van een sessie per therapeut en cliënt verschilt, volgt een hypnotherapiesessie over het algemeen een herkenbare structuur.

Het voorgesprek. Elke sessie begint met een gesprek. De therapeut en cliënt bespreken de voortgang, de doelen voor de sessie en eventuele vragen die er zijn. Dit gesprek is essentieel om de focus van de sessie te bepalen en zorgt voor een veilige en vertrouwde sfeer. De therapeut zal de werkwijze uitleggen en eventuele zorgen wegnemen.

De inductie: naar een staat van trance. De inductie is de fase waarin de therapeut de cliënt begeleidt naar een staat van diepe ontspanning. Dit gebeurt meestal door middel van rustige ademhalingsoefeningen, visualisaties of gerichte aandachtsoefeningen. De therapeut gebruikt een kalme stem om de cliënt te helpen de aandacht naar binnen te keren en de externe prikkels los te laten. Dit is een geleidelijk proces dat in het tempo van de cliënt plaatsvindt.

De therapeutische fase. Zodra een passende staat van trance is bereikt, begint het therapeutische werk. Afhankelijk van de hulpvraag kan de therapeut verschillende technieken inzetten. Denk hierbij aan het verkennen van de oorsprong van een probleem, het herinterpreteren van belemmerende overtuigingen of het versterken van positieve gevoelens en hulpbronnen. De therapeut stelt vragen en geeft suggesties die de cliënt helpen om nieuwe inzichten te krijgen en innerlijke veranderingen te realiseren. De cliënt kan tijdens deze fase gewoon communiceren met de therapeut.

De terugkeer uit trance. Aan het einde van de therapeutische fase wordt de cliënt rustig en zorgvuldig uit de staat van hypnose begeleid. De therapeut geeft suggesties die helpen om weer volledig alert en aanwezig te zijn in het hier en nu. Cliënten voelen zich na een sessie vaak ontspannen en helder. De sessie wordt afgesloten met een kort nagesprek om de ervaringen te bespreken en de opgedane inzichten te verankeren.

Wat is het verschil tussen hypnotherapie en andere therapieën?

Hypnotherapie onderscheidt zich van veel andere therapievormen door de directe focus op het onderbewustzijn. Waar therapieen als cognitieve gedragstherapie zich voornamelijk richten op bewuste denkprocessen en gedrag, werkt hypnotherapie op een dieper niveau. Het gaat ervan uit dat veel van onze reacties en patronen worden aangestuurd door onbewuste processen die door eerdere ervaringen zijn gevormd.

In tegenstelling tot praatsessies, waar de nadruk ligt op analyseren en redeneren, maakt hypnotherapie gebruik van de verbeeldingskracht en het gevoelsleven. De trance staat maakt het mogelijk om de kritische, rationele geest te omzeilen en directer te werken met de emotionele kern van een probleem. Dit kan het veranderingsproces in sommige gevallen versnellen. De aanpak is vaak minder confronterend en meer gericht op het activeren van de eigen, innerlijke oplossingscapaciteit.

Voor welke klachten wordt hypnotherapie gebruikt?

Hypnotherapie kan worden ingezet bij een breed scala aan psychische en psychosomatische klachten. Het is een flexibele methode die kan worden aangepast aan de individuele behoeften van de cliënt.

Angsten en fobieën. Zoals vliegangst, sociale angst, faalangst of een specifieke fobie.

Stress- en spanningsklachten. Inclusief burn-out, overmatige stress en het moeilijk kunnen ontspannen.

Verwerking van trauma. Ondersteuning bij het verwerken van ingrijpende gebeurtenissen, bijvoorbeeld in combinatie met traumatherapie.

Negatief zelfbeeld en gebrek aan zelfvertrouwen. Werken aan het versterken van zelfwaardering.

Psychosomatische klachten. Fysieke klachten zonder duidelijke medische oorzaak, zoals Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of chronische pijn, waarbij hypnotherapie als ondersteunende therapie kan dienen.

Stoppen met ongewenste gewoonten. Denk aan stoppen met roken of nagelbijten.

De effectiviteit van de behandeling hangt af van diverse factoren, waaronder de aard van de klacht en de motivatie van de cliënt. Een gekwalificeerde therapeut, zoals te vinden is via de profielen op deze website, kan beoordelen of hypnotherapie passend is voor uw specifieke situatie.

Wanneer is hypnotherapie niet geschikt?

Ondanks de brede toepasbaarheid is hypnotherapie niet voor iedereen of voor elke situatie de meest geschikte keuze. Er zijn contra-indicaties waarbij voorzichtigheid geboden is of een andere behandelvorm de voorkeur heeft. Hypnotherapie wordt over het algemeen afgeraden bij mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen, zoals psychoses, schizofrenie of een bipolaire stoornis in een manische fase. In deze gevallen is de grens tussen realiteit en verbeelding soms al vervaagd, en zou hypnose dit kunnen versterken.

Ook bij een zeer lage intelligentie of ernstige cognitieve stoornissen kan het moeilijk zijn om de instructies van de therapeut te volgen die nodig zijn voor de inductie. Daarnaast is een basisniveau van motivatie en vertrouwen in de therapeut cruciaal. Als een cliënt sterk sceptisch is of de behandeling niet uit eigen vrije wil ondergaat, is de kans op succes aanzienlijk kleiner. Een professionele hypnotherapeut zal altijd een zorgvuldige intake doen om te bepalen of de therapie passend en veilig is.

Is hypnotherapie wetenschappelijk bewezen?

De positie van hypnotherapie binnen het zorgveld is complex. Enerzijds is er groeiend wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit bij specifieke aandoeningen. Met name bij de behandeling van het Prikkelbare Darm Syndroom en bij (chronische) pijnbeheersing wordt de effectiviteit van hypnotherapie door steeds meer studies ondersteund. Beeldvormend onderzoek van de hersenen (zoals fMRI-scans) toont aan dat er tijdens hypnose daadwerkelijk veranderingen in hersenactiviteit optreden.

Anderzijds wordt hypnotherapie door sommigen nog steeds als een ‘alternatieve’ methode gezien. De ervaring van de cliënt is sterk subjectief en de resultaten zijn niet altijd eenvoudig te meten of te generaliseren. De therapeutische relatie en de persoonlijke klik tussen cliënt en therapeut spelen een grote rol in het succes van de behandeling. Veel therapeuten combineren hypnotherapie met technieken uit andere disciplines om een behandeling op maat te bieden. De waarde van hypnotherapie ligt daarmee zowel in de wetenschappelijke onderbouwing als in de concrete, ervaringsgerichte resultaten die cliënten in de praktijk bereiken.

Hypnotherapie, CGT en EMDR vergeleken

Veelgestelde vragen over hypnotherapie

Bronnen

• Kirsch, I., Montgomery, G., & Sapirstein, G. (1995). Hypnosis as an adjunct to cognitive-behavioral psychotherapy: A meta-analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 63(2), 214-220.
• Elkins, G., Barabasz, A., Council, J., & Spiegel, D. (2015). Advancing research and practice: The revised APA Division 30 definition of hypnosis. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 63(1), 1-9.
• Palsson, O. S. (2015). Hypnosis treatment of gastrointestinal disorders: A comprehensive review of the empirical evidence. American Journal of Clinical Hypnosis, 58(2), 134-158.
• Jensen, M. P., & Patterson, D. R. (2014). Hypnotic approaches for chronic pain management. American Psychologist, 69(2), 167-177.
• Beroepsverenigingen: RBCZ, VBAG en NBVH (Nederlandse Beroepsvereniging van Hypnotherapeuten).

Bij Geef Inzicht helpen we mensen de juiste therapeut, coach of hulpverlener te vinden. Onze redactionele content wordt samengesteld op basis van vakliteratuur, inzichten van beroepsverenigingen (RBCZ, VBAG en NBVH) en de dagelijkse praktijk van aangesloten professionals. Vragen, aanvullingen of correcties? Neem gerust contact met ons op.