Regressietherapie is geen bewezen behandeling. Het bekendste risico is niet lichamelijk, maar gaat over herinneringen die tijdens een behandeling kunnen ontstaan zonder dat ze echt gebeurd zijn.
Regressietherapie is niet gevaarlijk in de zin dat je er lichamelijk iets aan overhoudt. Het risico zit ergens anders en is minder bekend: tijdens een behandeling kan een herinnering ontstaan die voelt als echt, maar dat niet hoeft te zijn.
Wil je eerst weten wat de methode inhoudt, lees dan de uitleg over regressietherapie.
Wat is regressietherapie?
Regressietherapie is een methode waarbij je onder begeleiding teruggaat naar een eerdere ervaring. Het idee is dat een klacht van nu vastzit aan iets van vroeger, en dat je opknapt als je die ervaring opnieuw beleeft en verwerkt. Sommige therapeuten werken met hypnose, andere zonder.
Bij reïncarnatietherapie gaat het een stap verder. Daar wordt ook teruggegaan naar ervaringen uit een verondersteld vorig leven.
Is regressietherapie wetenschappelijk onderbouwd?
Nee. Wetenschappers beschouwen regressie- en reïncarnatietherapie als pseudowetenschap, en binnen de geneeskunde en psychologie wordt de methode breed afgewezen.
Dat betekent niet dat mensen er niets aan hebben. Wie zo een behandeling volgt, voelt zich daarna vaak opgelucht of rustiger. Aandacht, tijd en iemand die naar je luistert doen op zichzelf iets. Maar dat is iets anders dan bewijs dat de methode werkt zoals ze zegt te werken.
Het grootste risico van regressietherapie is een onechte herinnering
Het risico van regressietherapie zit in het geheugen. De methode leunt op verdringing: nare ervaringen zouden onbewust worden weggedrukt en later weer opgehaald kunnen worden. Voor die verdringing ontbreekt wetenschappelijk bewijs.
Wat wel is aangetoond, is het omgekeerde. Herinneringen aan gebeurtenissen die nooit hebben plaatsgevonden, blijken relatief eenvoudig op te wekken. Suggestieve technieken zoals hypnose kunnen daaraan bijdragen. Zeven Nederlandse geheugenonderzoekers schreven daarover in 2021 in het vakblad De Psycholoog.
Niemand hoeft daarbij kwaad te willen. Een therapeut die vraagt "en wat gebeurde er toen?" terwijl er niets gebeurde, stuurt al. Die vorm van sturing is ook bekend uit politieverhoren en getuigenverklaringen. Het gevolg kan zijn dat je met een overtuiging thuiskomt over je jeugd, je ouders of iemand anders, die niet klopt.
Waarom een onechte herinnering verder reikt dan jou alleen
Een herinnering die niet echt is, blijft zelden bij de persoon zelf. Ze verandert hoe je naar mensen kijkt die er niets aan kunnen doen. Volgens Wikipedia hebben zulke hervonden herinneringen in het verleden geleid tot onverwachte veroordelingen wegens seksueel misbruik van kinderen.
Dat is geen reden om iedereen die regressietherapie aanbiedt te wantrouwen. Het is wel een reden om te weten wat er kan gebeuren voordat je begint.
Wanneer je beter niet aan regressietherapie begint
Er is geen lijst die zegt voor wie regressietherapie niet mag. Wel zijn er situaties waarin het verstandig is om eerst met je huisarts of je behandelaar te overleggen.
- Je bent op dit moment in behandeling bij een psycholoog of psychiater.
- Je klachten zijn acuut, of je voelt je onveilig.
- Je bent betrokken bij een rechtszaak of een aangifte waarin het om een herinnering gaat.
- Je zoekt bevestiging van iets waarvan je vermoedt dat het gebeurd is, maar het niet zeker weet.
Dat laatste punt verdient aandacht. Wie met een vermoeden aan een behandeling begint, heeft een grotere kans om er met een zekerheid uit te komen. En zekerheid is niet hetzelfde als waarheid.
Waar je op let bij het kiezen van een regressietherapeut
Een regressietherapeut is een zorgaanbieder buiten de reguliere zorg. Ook voor die zorgaanbieders geldt de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. Twee dingen mag je daarom gewoon vragen.
- een klachtenfunctionaris: die moet er zijn en is gratis voor jou;
- een erkende geschilleninstantie: elke zorgaanbieder moet daarbij aangesloten zijn.
Let daarnaast op hoe iemand praat over wat je gaat vinden. Een therapeut die vooraf al weet dat er iets in je jeugd is misgegaan, vertelt je wat je moet herinneren. Een goede begeleider laat in het midden wat er komt, en zegt erbij dat wat bovenkomt niet per se letterlijk is gebeurd.
Vraag ook naar de opleiding die iemand heeft gevolgd, naar zijn beroepsvereniging, en naar wat er gebeurt als een behandeling je van slag maakt.
Overweeg je regressietherapie? Vind iemand die uitlegt wat hij doet en niets belooft.
Wat je naast regressietherapie kunt doen bij een nare ervaring
Loop je vast door iets wat je hebt meegemaakt, dan bestaan er behandelingen die in de reguliere zorg worden gebruikt, zoals EMDR. Je huisarts kan je vertellen wat er in jouw situatie past en wat er vergoed wordt.
Wil je liever met een expert buiten de reguliere zorg werken, dan kan dat. Kies dan iemand die uitlegt wat hij doet en die geen beloftes doet over wat je gaat ontdekken.
Veelgestelde vragen over de risico's van regressietherapie
Regressietherapie is lichamelijk niet schadelijk. Het bekendste risico is dat er tijdens een behandeling een herinnering ontstaat die voelt als echt terwijl die niet heeft plaatsgevonden. Onderzoek laat zien dat zulke herinneringen relatief eenvoudig zijn op te wekken, zeker met suggestieve technieken zoals hypnose.
Regressietherapie is niet bewezen effectief. Wetenschappers beschouwen regressie- en reïncarnatietherapie als pseudowetenschap, en binnen de geneeskunde en psychologie wordt de methode breed afgewezen. Dat mensen zich na een behandeling beter voelen, is geen bewijs dat de methode doet wat ze zegt te doen.
Voor verdringing ontbreekt wetenschappelijk bewijs. Zeven Nederlandse geheugenonderzoekers schreven daarover in 2021 in het vakblad De Psycholoog. Ingrijpende gebeurtenissen blijven volgens hen juist vaak goed in het geheugen hangen.
Een betrouwbare regressietherapeut kan je vertellen welke opleiding hij volgde, bij welke beroepsvereniging hij is aangesloten, wie zijn klachtenfunctionaris is en bij welke geschilleninstantie hij hoort. Die laatste twee zijn wettelijk verplicht. Let er ook op of iemand vooraf al invult wat jij zult ontdekken; dat is een waarschuwingssignaal.
In plaats van regressietherapie kun je je huisarts vragen wat er past bij wat je hebt meegemaakt. Er bestaan behandelingen die in de reguliere zorg worden gebruikt. Op Geef Inzicht vind je daarnaast experts die met je meekijken.
Bronnen
- Wikipedia. Regressie- en reïncarnatietherapie. nl.wikipedia.org
- Otgaar, Horselenberg, Rassin, Wessel, Jelicic, Vredeveldt en Van Koppen (2021). Verdrongen en valse herinneringen. De Psycholoog. tijdschriftdepsycholoog.nl
- Rijksoverheid. Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg: voorschriften voor zorgaanbieders. rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid. Wkkgz: aan welke regels moet een aanbieder van complementaire of alternatieve zorg voldoen. rijksoverheid.nl
